The Iliad, Book 21

ἀλλ' ὅτε δὴ πόρον ἷξον ἐϋρρεῖος ποταμοῖο

Ξάνθου δινήεντος, ὃν ἀθάνατος τέκετο Ζεύς,

ἔνθα διατμήξας τοὺς μὲν πεδίον δὲ δίωκε

πρὸς πόλιν, ᾗ περ Ἀχαιοὶ ἀτυζόμενοι φοβέοντο

ἤματι τῷ προτέρῳ, ὅτε μαίνετο φαίδιμος Ἕκτωρ: 5

τῇ ῥ' οἵ γε προχέοντο πεφυζότες, ἠέρα δ' Ἥρη

πίτνα πρόσθε βαθεῖαν ἐρυκέμεν: ἡμίσεες δὲ

ἐς ποταμὸν εἰλεῦντο βαθύρροον ἀργυροδίνην,

ἐν δ' ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δ' αἰπὰ ῥέεθρα,

ὄχθαι δ' ἀμφὶ περὶ μεγάλ' ἴαχον: οἳ δ' ἀλαλητῷ 10

ἔννεον ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλισσόμενοι περὶ δίνας.

ὡς δ' ὅθ' ὑπὸ ῥιπῆς πυρὸς ἀκρίδες ἠερέθονται

φευγέμεναι ποταμὸν δέ: τὸ δὲ φλέγει ἀκάματον πῦρ

ὄρμενον ἐξαίφνης, ταὶ δὲ πτώσσουσι καθ' ὕδωρ:

ὣς ὑπ' Ἀχιλλῆος Ξάνθου βαθυδινήεντος 15

πλῆτο ῥόος κελάδων ἐπιμὶξ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν.

αὐτὰρ ὃ διογενὴς δόρυ μὲν λίπεν αὐτοῦ ἐπ' ὄχθῃ

κεκλιμένον μυρίκῃσιν, ὃ δ' ἔσθορε δαίμονι ἶσος

φάσγανον οἶον ἔχων, κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα,

τύπτε δ' ἐπιστροφάδην: τῶν δὲ στόνος ὄρνυτ' ἀεικὴς 20

ἄορι θεινομένων, ἐρυθαίνετο δ' αἵματι ὕδωρ.

ὡς δ' ὑπὸ δελφῖνος μεγακήτεος ἰχθύες ἄλλοι

φεύγοντες πιμπλᾶσι μυχοὺς λιμένος εὐόρμου

δειδιότες: μάλα γάρ τε κατεσθίει ὅν κε λάβῃσιν:

ὣς Τρῶες ποταμοῖο κατὰ δεινοῖο ῥέεθρα 25

πτῶσσον ὑπὸ κρημνούς. ὃ δ' ἐπεὶ κάμε χεῖρας ἐναίρων,

ζωοὺς ἐκ ποταμοῖο δυώδεκα λέξατο κούρους

ποινὴν Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος:

τοὺς ἐξῆγε θύραζε τεθηπότας ἠύ̈τε νεβρούς,

δῆσε δ' ὀπίσσω χεῖρας ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι, 30

τοὺς αὐτοὶ φορέεσκον ἐπὶ στρεπτοῖσι χιτῶσι,

δῶκε δ' ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας.

αὐτὰρ ὃ ἂψ ἐπόρουσε δαϊζέμεναι μενεαίνων.

ἔνθ' υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαο

ἐκ ποταμοῦ φεύγοντι Λυκάονι, τόν ῥά ποτ' αὐτὸς 35

ἦγε λαβὼν ἐκ πατρὸς ἀλωῆς οὐκ ἐθέλοντα

ἐννύχιος προμολών: ὃ δ' ἐρινεὸν ὀξέϊ χαλκῷ

τάμνε νέους ὄρπηκας, ἵν' ἅρματος ἄντυγες εἶεν:

τῷ δ' ἄρ' ἀνώϊστον κακὸν ἤλυθε δῖος Ἀχιλλεύς.

καὶ τότε μέν μιν Λῆμνον ἐϋκτιμένην ἐπέρασσε 40

νηυσὶν ἄγων, ἀτὰρ υἱὸς Ἰήσονος ὦνον ἔδωκε:

κεῖθεν δὲ ξεῖνός μιν ἐλύσατο πολλὰ δ' ἔδωκεν

Ἴμβριος Ἠετίων, πέμψεν δ' ἐς δῖαν Ἀρίσβην:

ἔνθεν ὑπεκπροφυγὼν πατρώϊον ἵκετο δῶμα.

ἕνδεκα δ' ἤματα θυμὸν ἐτέρπετο οἷσι φίλοισιν 45

ἐλθὼν ἐκ Λήμνοιο: δυωδεκάτῃ δέ μιν αὖτις

χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν, ὅς μιν ἔμελλε

πέμψειν εἰς Ἀί̈δαο καὶ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι.

τὸν δ' ὡς οὖν ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς

γυμνὸν ἄτερ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος, οὐδ' ἔχεν ἔγχος, 50

ἀλλὰ τὰ μέν ῥ' ἀπὸ πάντα χαμαὶ βάλε: τεῖρε γὰρ ἱδρὼς

φεύγοντ' ἐκ ποταμοῦ, κάματος δ' ὑπὸ γούνατ' ἐδάμνα:

ὀχθήσας δ' ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν:

ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδ' ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι:

ἦ μάλα δὴ Τρῶες μεγαλήτορες οὕς περ ἔπεφνον 55

αὖτις ἀναστήσονται ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος,

οἷον δὴ καὶ ὅδ' ἦλθε φυγὼν ὕπο νηλεὲς ἦμαρ

Λῆμνον ἐς ἠγαθέην πεπερημένος: οὐδέ μιν ἔσχε

πόντος ἁλὸς πολιῆς, ὃ πολέας ἀέκοντας ἐρύκει.

ἀλλ' ἄγε δὴ καὶ δουρὸς ἀκωκῆς ἡμετέροιο 60

γεύσεται, ὄφρα ἴδωμαι ἐνὶ φρεσὶν ἠδὲ δαείω

ἢ ἄρ' ὁμῶς καὶ κεῖθεν ἐλεύσεται, ἦ μιν ἐρύξει

γῆ φυσίζοος, ἥ τε κατὰ κρατερόν περ ἐρύκει.

ὣς ὅρμαινε μένων: ὃ δέ οἱ σχεδὸν ἦλθε τεθηπὼς

γούνων ἅψασθαι μεμαώς, περὶ δ' ἤθελε θυμῷ 65

ἐκφυγέειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν.

ἤτοι ὃ μὲν δόρυ μακρὸν ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς

οὐτάμεναι μεμαώς, ὃ δ' ὑπέδραμε καὶ λάβε γούνων

κύψας: ἐγχείη δ' ἄρ' ὑπὲρ νώτου ἐνὶ γαίῃ

ἔστη ἱεμένη χροὸς ἄμεναι ἀνδρομέοιο. 70

αὐτὰρ ὃ τῇ ἑτέρῃ μὲν ἑλὼν ἐλλίσσετο γούνων,

τῇ δ' ἑτέρῃ ἔχεν ἔγχος ἀκαχμένον οὐδὲ μεθίει:

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

γουνοῦμαι σ' Ἀχιλεῦ: σὺ δέ μ' αἴδεο καί μ' ἐλέησον:

ἀντί τοί εἰμ' ἱκέταο διοτρεφὲς αἰδοίοιο: 75

πὰρ γὰρ σοὶ πρώτῳ πασάμην Δημήτερος ἀκτὴν

ἤματι τῷ ὅτε μ' εἷλες ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ,

καί μ' ἐπέρασσας ἄνευθεν ἄγων πατρός τε φίλων τε

Λῆμνον ἐς ἠγαθέην, ἑκατόμβοιον δέ τοι ἦλφον.

νῦν δὲ λύμην τρὶς τόσσα πορών: ἠὼς δέ μοί ἐστιν 80

ἥδε δυωδεκάτη, ὅτ' ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα

πολλὰ παθών: νῦν αὖ με τεῇς ἐν χερσὶν ἔθηκε

μοῖρ' ὀλοή: μέλλω που ἀπεχθέσθαι Διὶ πατρί,

ὅς με σοὶ αὖτις δῶκε: μινυνθάδιον δέ με μήτηρ

γείνατο Λαοθόη θυγάτηρ Ἄλταο γέροντος 85

Ἄλτεω, ὃς Λελέγεσσι φιλοπτολέμοισιν ἀνάσσει

Πήδασον αἰπήεσσαν ἔχων ἐπὶ Σατνιόεντι.

τοῦ δ' ἔχε θυγατέρα Πρίαμος, πολλὰς δὲ καὶ ἄλλας:

τῆς δὲ δύω γενόμεσθα, σὺ δ' ἄμφω δειροτομήσεις,

ἤτοι τὸν πρώτοισι μετὰ πρυλέεσσι δάμασσας 90

ἀντίθεον Πολύδωρον, ἐπεὶ βάλες ὀξέϊ δουρί:

νῦν δὲ δὴ ἐνθάδ' ἐμοὶ κακὸν ἔσσεται: οὐ γὰρ ὀί̈ω

σὰς χεῖρας φεύξεσθαι, ἐπεί ῥ' ἐπέλασσέ γε δαίμων.

ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ' ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι:

μή με κτεῖν', ἐπεὶ οὐχ ὁμογάστριος Ἕκτορός εἰμι, 95

ὅς τοι ἑταῖρον ἔπεφνεν ἐνηέα τε κρατερόν τε.

ὣς ἄρα μιν Πριάμοιο προσηύδα φαίδιμος υἱὸς

λισσόμενος ἐπέεσσιν, ἀμείλικτον δ' ὄπ' ἄκουσε:

νήπιε μή μοι ἄποινα πιφαύσκεο μηδ' ἀγόρευε:

πρὶν μὲν γὰρ Πάτροκλον ἐπισπεῖν αἴσιμον ἦμαρ 100

τόφρά τί μοι πεφιδέσθαι ἐνὶ φρεσὶ φίλτερον ἦεν

Τρώων, καὶ πολλοὺς ζωοὺς ἕλον ἠδ' ἐπέρασσα:

νῦν δ' οὐκ ἔσθ' ὅς τις θάνατον φύγῃ ὅν κε θεός γε

Ἰλίου προπάροιθεν ἐμῇς ἐν χερσὶ βάλῃσι

καὶ πάντων Τρώων, περὶ δ' αὖ Πριάμοιό γε παίδων. 105

ἀλλὰ φίλος θάνε καὶ σύ: τί ἦ ὀλοφύρεαι οὕτως;

κάτθανε καὶ Πάτροκλος, ὅ περ σέο πολλὸν ἀμείνων.

οὐχ ὁράᾳς οἷος καὶ ἐγὼ καλός τε μέγας τε;

πατρὸς δ' εἴμ' ἀγαθοῖο, θεὰ δέ με γείνατο μήτηρ:

ἀλλ' ἔπι τοι καὶ ἐμοὶ θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή: 110

ἔσσεται ἢ ἠὼς ἢ δείλη ἢ μέσον ἦμαρ

ὁππότε τις καὶ ἐμεῖο Ἄρῃ ἐκ θυμὸν ἕληται

ἢ ὅ γε δουρὶ βαλὼν ἢ ἀπὸ νευρῆφιν ὀϊστῷ.

ὣς φάτο, τοῦ δ' αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ:

ἔγχος μέν ῥ' ἀφέηκεν, ὃ δ' ἕζετο χεῖρε πετάσσας 115

ἀμφοτέρας: Ἀχιλεὺς δὲ ἐρυσσάμενος ξίφος ὀξὺ

τύψε κατὰ κληῖ̈δα παρ' αὐχένα, πᾶν δέ οἱ εἴσω

δῦ ξίφος ἄμφηκες: ὃ δ' ἄρα πρηνὴς ἐπὶ γαίῃ

κεῖτο ταθείς, ἐκ δ' αἷμα μέλαν ῥέε, δεῦε δὲ γαῖαν.

τὸν δ' Ἀχιλεὺς ποταμὸν δὲ λαβὼν ποδὸς ἧκε φέρεσθαι, 120

καί οἱ ἐπευχόμενος ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευεν:

ἐνταυθοῖ νῦν κεῖσο μετ' ἰχθύσιν, οἵ σ' ὠτειλὴν

αἷμ' ἀπολιχμήσονται ἀκηδέες: οὐδέ σε μήτηρ

ἐνθεμένη λεχέεσσι γοήσεται, ἀλλὰ Σκάμανδρος

οἴσει δινήεις εἴσω ἁλὸς εὐρέα κόλπον: 125

θρῴσκων τις κατὰ κῦμα μέλαιναν φρῖχ' ὑπαί̈ξει

ἰχθύς, ὅς κε φάγῃσι Λυκάονος ἀργέτα δημόν.

φθείρεσθ' εἰς ὅ κεν ἄστυ κιχείομεν Ἰλίου ἱρῆς

ὑμεῖς μὲν φεύγοντες, ἐγὼ δ' ὄπιθεν κεραί̈ζων.

οὐδ' ὑμῖν ποταμός περ ἐύ̈ρροος ἀργυροδίνης 130

ἀρκέσει, ᾧ δὴ δηθὰ πολέας ἱερεύετε ταύρους,

ζωοὺς δ' ἐν δίνῃσι καθίετε μώνυχας ἵππους.

ἀλλὰ καὶ ὧς ὀλέεσθε κακὸν μόρον, εἰς ὅ κε πάντες

τίσετε Πατρόκλοιο φόνον καὶ λοιγὸν Ἀχαιῶν,

οὓς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνετε νόσφιν ἐμεῖο. 135

ὣς ἄρ' ἔφη, ποταμὸς δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,

ὅρμηνεν δ' ἀνὰ θυμὸν ὅπως παύσειε πόνοιο

δῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι.

τόφρα δὲ Πηλέος υἱὸς ἔχων δολιχόσκιον ἔγχος

Ἀστεροπαίῳ ἐπᾶλτο κατακτάμεναι μενεαίνων 140

υἱέϊ Πηλεγόνος: τὸν δ' Ἀξιὸς εὐρυρέεθρος

γείνατο καὶ Περίβοια Ἀκεσσαμενοῖο θυγατρῶν

πρεσβυτάτη: τῇ γάρ ῥα μίγη ποταμὸς βαθυδίνης.

τῷ ῥ' Ἀχιλεὺς ἐπόρουσεν, ὃ δ' ἀντίος ἐκ ποταμοῖο

ἔστη ἔχων δύο δοῦρε: μένος δέ οἱ ἐν φρεσὶ θῆκε 145

Ξάνθος, ἐπεὶ κεχόλωτο δαϊκταμένων αἰζηῶν,

τοὺς Ἀχιλεὺς ἐδάϊζε κατὰ ῥόον οὐδ' ἐλέαιρεν.

οἳ δ' ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ' ἀλλήλοισιν ἰόντες,

τὸν πρότερος προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς:

τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν ὅ μευ ἔτλης ἀντίος ἐλθεῖν; 150

δυστήνων δέ τε παῖδες ἐμῷ μένει ἀντιόωσι.

τὸν δ' αὖ Πηλεγόνος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός:

Πηλεί̈δη μεγάθυμε τί ἦ γενεὴν ἐρεείνεις;

εἴμ' ἐκ Παιονίης ἐριβώλου τηλόθ' ἐούσης

Παίονας ἄνδρας ἄγων δολιχεγχέας: ἥδε δέ μοι νῦν 155

ἠὼς ἑνδεκάτη ὅτε Ἴλιον εἰλήλουθα.

αὐτὰρ ἐμοὶ γενεὴ ἐξ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντος

Ἀξιοῦ, ὃς κάλλιστον ὕδωρ ἐπὶ γαῖαν ἵησιν,

ὃς τέκε Πηλεγόνα κλυτὸν ἔγχεϊ: τὸν δ' ἐμέ φασι

γείνασθαι: νῦν αὖτε μαχώμεθα φαίδιμ' Ἀχιλλε?. 160

ὣς φάτ' ἀπειλήσας, ὃ δ' ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς

Πηλιάδα μελίην: ὃ δ' ἁμαρτῇ δούρασιν ἀμφὶς

ἥρως Ἀστεροπαῖος, ἐπεὶ περιδέξιος ἦεν.

καί ῥ' ἑτέρῳ μὲν δουρὶ σάκος βάλεν, οὐδὲ διὰ πρὸ

ῥῆξε σάκος: χρυσὸς γὰρ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο: 165

τῷ δ' ἑτέρῳ μιν πῆχυν ἐπιγράβδην βάλε χειρὸς

δεξιτερῆς, σύτο δ' αἷμα κελαινεφές: ἣ δ' ὑπὲρ αὐτοῦ

γαίῃ ἐνεστήρικτο λιλαιομένη χροὸς ἆσαι.

δεύτερος αὖτ' Ἀχιλεὺς μελίην ἰθυπτίωνα

Ἀστεροπαίῳ ἐφῆκε κατακτάμεναι μενεαίνων. 170

καὶ τοῦ μέν ῥ' ἀφάμαρτεν, ὃ δ' ὑψηλὴν βάλεν ὄχθην,

μεσσοπαγὲς δ' ἄρ' ἔθηκε κατ' ὄχθης μείλινον ἔγχος.

Πηλεί̈δης δ' ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

ἆλτ' ἐπί οἱ μεμαώς: ὃ δ' ἄρα μελίην Ἀχιλῆος

οὐ δύνατ' ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσαι χειρὶ παχείῃ. 175

τρὶς μέν μιν πελέμιξεν ἐρύσσασθαι μενεαίνων,

τρὶς δὲ μεθῆκε βίης: τὸ δὲ τέτρατον ἤθελε θυμῷ

ἆξαι ἐπιγνάμψας δόρυ μείλινον Αἰακίδαο,

ἀλλὰ πρὶν Ἀχιλεὺς σχεδὸν ἄορι θυμὸν ἀπηύρα.

γαστέρα γάρ μιν τύψε παρ' ὀμφαλόν, ἐκ δ' ἄρα πᾶσαι 180

χύντο χαμαὶ χολάδες: τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψεν

ἀσθμαίνοντ': Ἀχιλεὺς δ' ἄρ' ἐνὶ στήθεσσιν ὀρούσας

τεύχεά τ' ἐξενάριξε καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα:

κεῖσ' οὕτως: χαλεπόν τοι ἐρισθενέος Κρονίωνος

παισὶν ἐριζέμεναι ποταμοῖό περ ἐκγεγαῶτι. 185

φῆσθα σὺ μὲν ποταμοῦ γένος ἔμμεναι εὐρὺ ῥέοντος,

αὐτὰρ ἐγὼ γενεὴν μεγάλου Διὸς εὔχομαι εἶναι.

τίκτέ μ' ἀνὴρ πολλοῖσιν ἀνάσσων Μυρμιδόνεσσι

Πηλεὺς Αἰακίδης: ὃ δ' ἄρ' Αἰακὸς ἐκ Διὸς ἦεν.

τὼ κρείσσων μὲν Ζεὺς ποταμῶν ἁλιμυρηέντων, 190

κρείσσων αὖτε Διὸς γενεὴ ποταμοῖο τέτυκται.

καὶ γὰρ σοὶ ποταμός γε πάρα μέγας, εἰ δύναταί τι

χραισμεῖν: ἀλλ' οὐκ ἔστι Διὶ Κρονίωνι μάχεσθαι,

τῷ οὐδὲ κρείων Ἀχελώϊος ἰσοφαρίζει,

οὐδὲ βαθυρρείταο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο, 195

ἐξ οὗ περ πάντες ποταμοὶ καὶ πᾶσα θάλασσα

καὶ πᾶσαι κρῆναι καὶ φρείατα μακρὰ νάουσιν:

ἀλλὰ καὶ ὃς δείδοικε Διὸς μεγάλοιο κεραυνὸν

δεινήν τε βροντήν, ὅτ' ἀπ' οὐρανόθεν σμαραγήσῃ.

ἦ ῥα, καὶ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσατο χάλκεον ἔγχος, 200

τὸν δὲ κατ' αὐτόθι λεῖπεν, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα,

κείμενον ἐν ψαμάθοισι, δίαινε δέ μιν μέλαν ὕδωρ.

τὸν μὲν ἄρ' ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες ἀμφεπένοντο

δημὸν ἐρεπτόμενοι ἐπινεφρίδιον κείροντες:

αὐτὰρ ὃ βῆ ῥ' ἰέναι μετὰ Παίονας ἱπποκορυστάς, 205

οἵ ῥ' ἔτι πὰρ ποταμὸν πεφοβήατο δινήεντα,

ὡς εἶδον τὸν ἄριστον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ

χέρσ' ὕπο Πηλεί̈δαο καὶ ἄορι ἶφι δαμέντα.

ἔνθ' ἕλε Θερσίλοχόν τε Μύδωνά τε Ἀστύπυλόν τε

Μνῆσόν τε Θρασίον τε καὶ Αἴνιον ἠδ' Ὀφελέστην: 210

καί νύ κ' ἔτι πλέονας κτάνε Παίονας ὠκὺς Ἀχιλλεύς,

εἰ μὴ χωσάμενος προσέφη ποταμὸς βαθυδίνης

ἀνέρι εἰσάμενος, βαθέης δ' ἐκ φθέγξατο δίνης:

ὦ Ἀχιλεῦ, περὶ μὲν κρατέεις, περὶ δ' αἴσυλα ῥέζεις

ἀνδρῶν: αἰεὶ γάρ τοι ἀμύνουσιν θεοὶ αὐτοί. 215

εἴ τοι Τρῶας ἔδωκε Κρόνου παῖς πάντας ὀλέσσαι,

ἐξ ἐμέθεν γ' ἐλάσας πεδίον κάτα μέρμερα ῥέζε:

πλήθει γὰρ δή μοι νεκύων ἐρατεινὰ ῥέεθρα,

οὐδέ τί πῃ δύναμαι προχέειν ῥόον εἰς ἅλα δῖαν

στεινόμενος νεκύεσσι, σὺ δὲ κτείνεις ἀϊδήλως. 220

ἀλλ' ἄγε δὴ καὶ ἔασον: ἄγη μ' ἔχει ὄρχαμε λαῶν.

τὸν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς:

ἔσται ταῦτα Σκάμανδρε διοτρεφές, ὡς σὺ κελεύεις.

Τρῶας δ' οὐ πρὶν λήξω ὑπερφιάλους ἐναρίζων,

πρὶν ἔλσαι κατὰ ἄστυ καὶ Ἕκτορι πειρηθῆναι 225

ἀντιβίην, ἤ κέν με δαμάσσεται, ἦ κεν ἐγὼ τόν.

ὣς εἰπὼν Τρώεσσιν ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος:

καὶ τότ' Ἀπόλλωνα προσέφη ποταμὸς βαθυδίνης:

ὢ πόποι ἀργυρότοξε Διὸς τέκος οὐ σύ γε βουλὰς

εἰρύσαο Κρονίωνος, ὅ τοι μάλα πόλλ' ἐπέτελλε 230

Τρωσὶ παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν, εἰς ὅ κεν ἔλθῃ

δείελος ὀψὲ δύων, σκιάσῃ δ' ἐρίβωλον ἄρουραν.

ἦ, καὶ Ἀχιλλεὺς μὲν δουρικλυτὸς ἔνθορε μέσσῳ

κρημνοῦ ἀπαί̈ξας: ὃ δ' ἐπέσσυτο οἴδματι θύων,

πάντα δ' ὄρινε ῥέεθρα κυκώμενος, ὦσε δὲ νεκροὺς 235

πολλούς, οἵ ῥα κατ' αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάν' Ἀχιλλεύς

τοὺς ἔκβαλλε θύραζε μεμυκὼς ἠύ̈τε ταῦρος

χέρσον δέ: ζωοὺς δὲ σάω κατὰ καλὰ ῥέεθρα,

κρύπτων ἐν δίνῃσι βαθείῃσιν μεγάλῃσι.

δεινὸν δ' ἀμφ' Ἀχιλῆα κυκώμενον ἵστατο κῦμα, 240

ὤθει δ' ἐν σάκεϊ πίπτων ῥόος: οὐδὲ πόδεσσιν

εἶχε στηρίξασθαι: ὃ δὲ πτελέην ἕλε χερσὶν

εὐφυέα μεγάλην: ἣ δ' ἐκ ῥιζῶν ἐριποῦσα

κρημνὸν ἅπαντα διῶσεν, ἐπέσχε δὲ καλὰ ῥέεθρα

ὄζοισιν πυκινοῖσι, γεφύρωσεν δέ μιν αὐτὸν 245

εἴσω πᾶσ' ἐριποῦσ': ὃ δ' ἄρ' ἐκ δίνης ἀνορούσας

ἤϊξεν πεδίοιο ποσὶ κραιπνοῖσι πέτεσθαι

δείσας: οὐδέ τ' ἔληγε θεὸς μέγας, ὦρτο δ' ἐπ' αὐτῷ

ἀκροκελαινιόων, ἵνα μιν παύσειε πόνοιο

δῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι. 250

Πηλεί̈δης δ' ἀπόρουσεν ὅσον τ' ἐπὶ δουρὸς ἐρωή,

αἰετοῦ οἴματ' ἔχων μέλανος τοῦ θηρητῆρος,

ὅς θ' ἅμα κάρτιστός τε καὶ ὤκιστος πετεηνῶν:

τῷ ἐϊκὼς ἤϊξεν, ἐπὶ στήθεσσι δὲ χαλκὸς

σμερδαλέον κονάβιζεν: ὕπαιθα δὲ τοῖο λιασθεὶς 255

φεῦγ', ὃ δ' ὄπισθε ῥέων ἕπετο μεγάλῳ ὀρυμαγδῷ.

ὡς δ' ὅτ' ἀνὴρ ὀχετηγὸς ἀπὸ κρήνης μελανύδρου

ἂμ φυτὰ καὶ κήπους ὕδατι ῥόον ἡγεμονεύῃ

χερσὶ μάκελλαν ἔχων, ἀμάρης ἐξ ἔχματα βάλλων:

τοῦ μέν τε προρέοντος ὑπὸ ψηφῖδες ἅπασαι 260

ὀχλεῦνται: τὸ δέ τ' ὦκα κατειβόμενον κελαρύζει

χώρῳ ἔνι προαλεῖ, φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα:

ὣς αἰεὶ Ἀχιλῆα κιχήσατο κῦμα ῥόοιο

καὶ λαιψηρὸν ἐόντα: θεοὶ δέ τε φέρτεροι ἀνδρῶν.

ὁσσάκι δ' ὁρμήσειε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς 265

στῆναι ἐναντίβιον καὶ γνώμεναι εἴ μιν ἅπαντες

ἀθάνατοι φοβέουσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι,

τοσσάκι μιν μέγα κῦμα διιπετέος ποταμοῖο

πλάζ' ὤμους καθύπερθεν: ὃ δ' ὑψόσε ποσσὶν ἐπήδα

θυμῷ ἀνιάζων: ποταμὸς δ' ὑπὸ γούνατ' ἐδάμνα 270

λάβρος ὕπαιθα ῥέων, κονίην δ' ὑπέρεπτε ποδοῖιν.

Πηλεί̈δης δ' ᾤμωξεν ἰδὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν:

Ζεῦ πάτερ ὡς οὔ τίς με θεῶν ἐλεεινὸν ὑπέστη

ἐκ ποταμοῖο σαῶσαι: ἔπειτα δὲ καί τι πάθοιμι.

ἄλλος δ' οὔ τις μοι τόσον αἴτιος Οὐρανιώνων, 275

ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ με ψεύδεσσιν ἔθελγεν:

ἥ μ' ἔφατο Τρώων ὑπὸ τείχεϊ θωρηκτάων

λαιψηροῖς ὀλέεσθαι Ἀπόλλωνος βελέεσσιν.

ὥς μ' ὄφελ' Ἕκτωρ κτεῖναι ὃς ἐνθάδε γ' ἔτραφ' ἄριστος:

τώ κ' ἀγαθὸς μὲν ἔπεφν', ἀγαθὸν δέ κεν ἐξενάριξε: 280

νῦν δέ με λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι

ἐρχθέντ' ἐν μεγάλῳ ποταμῷ ὡς παῖδα συφορβόν,

ὅν ῥά τ' ἔναυλος ἀποέρσῃ χειμῶνι περῶντα.

ὣς φάτο, τῷ δὲ μάλ' ὦκα Ποσειδάων καὶ Ἀθήνη

στήτην ἐγγὺς ἰόντε, δέμας δ' ἄνδρεσσιν ἐί̈κτην, 285

χειρὶ δὲ χεῖρα λαβόντες ἐπιστώσαντ' ἐπέεσσι.

τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Ποσειδάων ἐνοσίχθων:

Πηλεί̈δη μήτ' ἄρ τι λίην τρέε μήτέ τι τάρβει:

τοίω γάρ τοι νῶϊ θεῶν ἐπιταρρόθω εἰμὲν

Ζηνὸς ἐπαινήσαντος ἐγὼ καὶ Παλλὰς Ἀθήνη: 290

ὡς οὔ τοι ποταμῷ γε δαμήμεναι αἴσιμόν ἐστιν,

ἀλλ' ὅδε μὲν τάχα λωφήσει, σὺ δὲ εἴσεαι αὐτός:

αὐτάρ τοι πυκινῶς ὑποθησόμεθ' αἴ κε πίθηαι:

μὴ πρὶν παύειν χεῖρας ὁμοιί̈ου πολέμοιο

πρὶν κατὰ Ἰλιόφι κλυτὰ τείχεα λαὸν ἐέλσαι 295

Τρωϊκόν, ὅς κε φύγῃσι: σὺ δ' Ἕκτορι θυμὸν ἀπούρας

ἂψ ἐπὶ νῆας ἴμεν: δίδομεν δέ τοι εὖχος ἀρέσθαι.

τὼ μὲν ἄρ' ὣς εἰπόντε μετ' ἀθανάτους ἀπεβήτην:

αὐτὰρ ὃ βῆ, μέγα γάρ ῥα θεῶν ὄτρυνεν ἐφετμή,

ἐς πεδίον: τὸ δὲ πᾶν πλῆθ' ὕδατος ἐκχυμένοιο, 300

πολλὰ δὲ τεύχεα καλὰ δαὶ κταμένων αἰζηῶν

πλῶον καὶ νέκυες: τοῦ δ' ὑψόσε γούνατ' ἐπήδα

πρὸς ῥόον ἀί̈σσοντος ἀν' ἰθύν, οὐδέ μιν ἴσχεν

εὐρὺ ῥέων ποταμός: μέγα γὰρ σθένος ἔμβαλ' Ἀθήνη.

οὐδὲ Σκάμανδρος ἔληγε τὸ ὃν μένος, ἀλλ' ἔτι μᾶλλον 305

χώετο Πηλεί̈ωνι, κόρυσσε δὲ κῦμα ῥόοιο

ὑψόσ' ἀειρόμενος, Σιμόεντι δὲ κέκλετ' ἀύ̈σας:

φίλε κασίγνητε σθένος ἀνέρος ἀμφότεροί περ

σχῶμεν, ἐπεὶ τάχα ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτος

ἐκπέρσει, Τρῶες δὲ κατὰ μόθον οὐ μενέουσιν. 310

ἀλλ' ἐπάμυνε τάχιστα, καὶ ἐμπίπληθι ῥέεθρα

ὕδατος ἐκ πηγέων, πάντας δ' ὀρόθυνον ἐναύλους,

ἵστη δὲ μέγα κῦμα, πολὺν δ' ὀρυμαγδὸν ὄρινε

φιτρῶν καὶ λάων, ἵνα παύσομεν ἄγριον ἄνδρα

ὃς δὴ νῦν κρατέει, μέμονεν δ' ὅ γε ἶσα θεοῖσι. 315

φημὶ γὰρ οὔτε βίην χραισμησέμεν οὔτέ τι εἶδος

οὔτε τὰ τεύχεα καλά, τά που μάλα νειόθι λίμνης

κείσεθ' ὑπ' ἰλύος κεκαλυμμένα: κὰδ δέ μιν αὐτὸν

εἰλύσω ψαμάθοισιν ἅλις χέραδος περιχεύας

μυρίον, οὐδέ οἱ ὀστέ' ἐπιστήσονται Ἀχαιοὶ 320

ἀλλέξαι: τόσσην οἱ ἄσιν καθύπερθε καλύψω.

αὐτοῦ οἱ καὶ σῆμα τετεύξεται, οὐδέ τί μιν χρεὼ

ἔσται τυμβοχόης, ὅτε μιν θάπτωσιν Ἀχαιοί.

ἦ, καὶ ἐπῶρτ' Ἀχιλῆϊ κυκώμενος ὑψόσε θύων

μορμύρων ἀφρῷ τε καὶ αἵματι καὶ νεκύεσσι. 325

πορφύρεον δ' ἄρα κῦμα διιπετέος ποταμοῖο

ἵστατ' ἀειρόμενον, κατὰ δ' ᾕρεε Πηλεί̈ωνα:

Ἥρη δὲ μέγ' ἄϋσε περιδείσασ' Ἀχιλῆϊ

μή μιν ἀποέρσειε μέγας ποταμὸς βαθυδίνης,

αὐτίκα δ' Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν: 330

ὄρσεο κυλλοπόδιον ἐμὸν τέκος: ἄντα σέθεν γὰρ

Ξάνθον δινήεντα μάχῃ ἠί̈σκομεν εἶναι:

ἀλλ' ἐπάμυνε τάχιστα, πιφαύσκεο δὲ φλόγα πολλήν.

αὐτὰρ ἐγὼ Ζεφύροιο καὶ ἀργεστᾶο Νότοιο

εἴσομαι ἐξ ἁλόθεν χαλεπὴν ὄρσουσα θύελλαν, 335

ἥ κεν ἀπὸ Τρώων κεφαλὰς καὶ τεύχεα κήαι

φλέγμα κακὸν φορέουσα: σὺ δὲ Ξάνθοιο παρ' ὄχθας

δένδρεα καῖ', ἐν δ' αὐτὸν ἵει πυρί: μὴ δέ σε πάμπαν

μειλιχίοις ἐπέεσσιν ἀποτρεπέτω καὶ ἀρειῇ:

μὴ δὲ πρὶν ἀπόπαυε τεὸν μένος, ἀλλ' ὁπότ' ἂν δὴ 340

φθέγξομ' ἐγὼν ἰάχουσα, τότε σχεῖν ἀκάματον πῦρ.

ὣς ἔφαθ', Ἥφαιστος δὲ τιτύσκετο θεσπιδαὲς πῦρ.

πρῶτα μὲν ἐν πεδίῳ πῦρ δαίετο, καῖε δὲ νεκροὺς

πολλούς, οἵ ῥα κατ' αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάν' Ἀχιλλεύς:

πᾶν δ' ἐξηράνθη πεδίον, σχέτο δ' ἀγλαὸν ὕδωρ. 345

ὡς δ' ὅτ' ὀπωρινὸς Βορέης νεοαρδέ' ἀλωὴν

αἶψ' ἀγξηράνῃ: χαίρει δέ μιν ὅς τις ἐθείρῃ:

ὣς ἐξηράνθη πεδίον πᾶν, κὰδ δ' ἄρα νεκροὺς

κῆεν: ὃ δ' ἐς ποταμὸν τρέψε φλόγα παμφανόωσαν.

καίοντο πτελέαι τε καὶ ἰτέαι ἠδὲ μυρῖκαι, 350

καίετο δὲ λωτός τε ἰδὲ θρύον ἠδὲ κύπειρον,

τὰ περὶ καλὰ ῥέεθρα ἅλις ποταμοῖο πεφύκει:

τείροντ' ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες οἳ κατὰ δίνας,

οἳ κατὰ καλὰ ῥέεθρα κυβίστων ἔνθα καὶ ἔνθα

πνοιῇ τειρόμενοι πολυμήτιος Ἡφαίστοιο. 355

καίετο δ' ἲς ποταμοῖο ἔπος τ' ἔφατ' ἔκ τ' ὀνόμαζεν:

Ἥφαιστ', οὔ τις σοί γε θεῶν δύνατ' ἀντιφερίζειν,

οὐδ' ἂν ἐγὼ σοί γ' ὧδε πυρὶ φλεγέθοντι μαχοίμην.

λῆγ' ἔριδος, Τρῶας δὲ καὶ αὐτίκα δῖος Ἀχιλλεὺς

ἄστεος ἐξελάσειε: τί μοι ἔριδος καὶ ἀρωγῆς; 360

φῆ πυρὶ καιόμενος, ἀνὰ δ' ἔφλυε καλὰ ῥέεθρα.

ὡς δὲ λέβης ζεῖ ἔνδον ἐπειγόμενος πυρὶ πολλῷ

κνίσην μελδόμενος ἁπαλοτρεφέος σιάλοιο

πάντοθεν ἀμβολάδην, ὑπὸ δὲ ξύλα κάγκανα κεῖται,

ὣς τοῦ καλὰ ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο, ζέε δ' ὕδωρ: 365

οὐδ' ἔθελε προρέειν, ἀλλ' ἴσχετο: τεῖρε δ' ἀϋτμὴ

Ἡφαίστοιο βίηφι πολύφρονος. αὐτὰρ ὅ γ' Ἥρην

πολλὰ λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

Ἥρη τίπτε σὸς υἱὸς ἐμὸν ῥόον ἔχραε κήδειν

ἐξ ἄλλων; οὐ μέν τοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι 370

ὅσσον οἱ ἄλλοι πάντες, ὅσοι Τρώεσσιν ἀρωγοί.

ἀλλ' ἤτοι μὲν ἐγὼν ἀποπαύσομαι εἰ σὺ κελεύεις,

παυέσθω δὲ καὶ οὗτος: ἐγὼ δ' ἐπὶ καὶ τόδ' ὀμοῦμαι,

μή ποτ' ἐπὶ Τρώεσσιν ἀλεξήσειν κακὸν ἦμαρ,

μὴ δ' ὁπότ' ἂν Τροίη μαλερῷ πυρὶ πᾶσα δάηται 375

καιομένη, καίωσι δ' ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν.

αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ' ἄκουσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,

αὐτίκ' ἄρ' Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν:

Ἥφαιστε σχέο τέκνον ἀγακλεές: οὐ γὰρ ἔοικεν

ἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτῶν ἕνεκα στυφελίζειν. 380

ὣς ἔφαθ', Ἥφαιστος δὲ κατέσβεσε θεσπιδαὲς πῦρ,

ἄψορρον δ' ἄρα κῦμα κατέσσυτο καλὰ ῥέεθρα.

αὐτὰρ ἐπεὶ Ξάνθοιο δάμη μένος, οἳ μὲν ἔπειτα

παυσάσθην, Ἥρη γὰρ ἐρύκακε χωομένη περ:

ἐν δ' ἄλλοισι θεοῖσιν ἔρις πέσε βεβριθυῖα 385

ἀργαλέη, δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο:

σὺν δ' ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δ' εὐρεῖα χθών,

ἀμφὶ δὲ σάλπιγξεν μέγας οὐρανός. ἄϊε δὲ Ζεὺς

ἥμενος Οὐλύμπῳ: ἐγέλασσε δέ οἱ φίλον ἦτορ

γηθοσύνῃ, ὅθ' ὁρᾶτο θεοὺς ἔριδι ξυνιόντας. 390

ἔνθ' οἵ γ' οὐκέτι δηρὸν ἀφέστασαν: ἦρχε γὰρ Ἄρης

ῥινοτόρος, καὶ πρῶτος Ἀθηναίῃ ἐπόρουσε

χάλκεον ἔγχος ἔχων, καὶ ὀνείδειον φάτο μῦθον:

τίπτ' αὖτ' ὦ κυνάμυια θεοὺς ἔριδι ξυνελαύνεις

θάρσος ἄητον ἔχουσα, μέγας δέ σε θυμὸς ἀνῆκεν; 395

ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε Τυδεί̈δην Διομήδε' ἀνῆκας

οὐτάμεναι, αὐτὴ δὲ πανόψιον ἔγχος ἑλοῦσα

ἰθὺς ἐμεῦ ὦσας, διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψας;

τώ σ' αὖ νῦν ὀί̈ω ἀποτισέμεν ὅσσα ἔοργας.

ὣς εἰπὼν οὔτησε κατ' αἰγίδα θυσσανόεσσαν 400

σμερδαλέην, ἣν οὐδὲ Διὸς δάμνησι κεραυνός:

τῇ μιν Ἄρης οὔτησε μιαιφόνος ἔγχεϊ μακρῷ.

ἣ δ' ἀναχασσαμένη λίθον εἵλετο χειρὶ παχείῃ

κείμενον ἐν πεδίῳ μέλανα τρηχύν τε μέγαν τε,

τόν ῥ' ἄνδρες πρότεροι θέσαν ἔμμεναι οὖρον ἀρούρης: 405

τῷ βάλε θοῦρον Ἄρηα κατ' αὐχένα, λῦσε δὲ γυῖα.

ἑπτὰ δ' ἐπέσχε πέλεθρα πεσών, ἐκόνισε δὲ χαίτας,

τεύχεά τ' ἀμφαράβησε: γέλασσε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,

καί οἱ ἐπευχομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

νηπύτι' οὐδέ νύ πώ περ ἐπεφράσω ὅσσον ἀρείων 410

εὔχομ' ἐγὼν ἔμεναι, ὅτι μοι μένος ἰσοφαρίζεις.

οὕτω κεν τῆς μητρὸς ἐρινύας ἐξαποτίνοις,

ἥ τοι χωομένη κακὰ μήδεται οὕνεκ' Ἀχαιοὺς

κάλλιπες, αὐτὰρ Τρωσὶν ὑπερφιάλοισιν ἀμύνεις.

ὣς ἄρα φωνήσασα πάλιν τρέπεν ὄσσε φαεινώ: 415

τὸν δ' ἄγε χειρὸς ἑλοῦσα Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη

πυκνὰ μάλα στενάχοντα: μόγις δ' ἐσαγείρετο θυμόν.

τὴν δ' ὡς οὖν ἐνόησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,

αὐτίκ' Ἀθηναίην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

ὢ πόποι αἰγιόχοιο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη 420

καὶ δ' αὖθ' ἡ κυνάμυια ἄγει βροτολοιγὸν Ἄρηα

δηί̈ου ἐκ πολέμοιο κατὰ κλόνον: ἀλλὰ μέτελθε.

ὣς φάτ', Ἀθηναίη δὲ μετέσσυτο, χαῖρε δὲ θυμῷ,

καί ῥ' ἐπιεισαμένη πρὸς στήθεα χειρὶ παχείῃ

ἤλασε: τῆς δ' αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ. 425

τὼ μὲν ἄρ' ἄμφω κεῖντο ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ,

ἣ δ' ἄρ' ἐπευχομένη ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευε:

τοιοῦτοι νῦν πάντες ὅσοι Τρώεσσιν ἀρωγοὶ

εἶεν, ὅτ' Ἀργείοισι μαχοίατο θωρηκτῇσιν,

ὧδέ τε θαρσαλέοι καὶ τλήμονες, ὡς Ἀφροδίτη 430

ἦλθεν Ἄρῃ ἐπίκουρος ἐμῷ μένει ἀντιόωσα:

τώ κεν δὴ πάλαι ἄμμες ἐπαυσάμεθα πτολέμοιο

Ἰλίου ἐκπέρσαντες ἐϋκτίμενον πτολίεθρον.

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ θεὰ λευκώλενος Ἥρη.

αὐτὰρ Ἀπόλλωνα προσέφη κρείων ἐνοσίχθων: 435

Φοῖβε τί ἢ δὴ νῶϊ διέσταμεν; οὐδὲ ἔοικεν

ἀρξάντων ἑτέρων: τὸ μὲν αἴσχιον αἴ κ' ἀμαχητὶ

ἴομεν Οὔλυμπον δὲ Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ.

ἄρχε: σὺ γὰρ γενεῆφι νεώτερος: οὐ γὰρ ἔμοιγε

καλόν, ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα. 440

νηπύτι' ὡς ἄνοον κραδίην ἔχες: οὐδέ νυ τῶν περ

μέμνηαι ὅσα δὴ πάθομεν κακὰ Ἴλιον ἀμφὶ

μοῦνοι νῶϊ θεῶν, ὅτ' ἀγήνορι Λαομέδοντι

πὰρ Διὸς ἐλθόντες θητεύσαμεν εἰς ἐνιαυτὸν

μισθῷ ἔπι ῥητῷ: ὃ δὲ σημαίνων ἐπέτελλεν. 445

ἤτοι ἐγὼ Τρώεσσι πόλιν πέρι τεῖχος ἔδειμα

εὐρύ τε καὶ μάλα καλόν, ἵν' ἄρρηκτος πόλις εἴη:

Φοῖβε σὺ δ' εἰλίποδας ἕλικας βοῦς βουκολέεσκες

Ἴδης ἐν κνημοῖσι πολυπτύχου ὑληέσσης.

ἀλλ' ὅτε δὴ μισθοῖο τέλος πολυγηθέες ὧραι 450

ἐξέφερον, τότε νῶϊ βιήσατο μισθὸν ἅπαντα

Λαομέδων ἔκπαγλος, ἀπειλήσας δ' ἀπέπεμπε.

σὺν μὲν ὅ γ' ἠπείλησε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθε

δήσειν, καὶ περάαν νήσων ἔπι τηλεδαπάων:

στεῦτο δ' ὅ γ' ἀμφοτέρων ἀπολεψέμεν οὔατα χαλκῷ. 455

νῶϊ δὲ ἄψορροι κίομεν κεκοτηότι θυμῷ

μισθοῦ χωόμενοι, τὸν ὑποστὰς οὐκ ἐτέλεσσε.

τοῦ δὴ νῦν λαοῖσι φέρεις χάριν, οὐδὲ μεθ' ἡμέων

πειρᾷ ὥς κε Τρῶες ὑπερφίαλοι ἀπόλωνται

πρόχνυ κακῶς σὺν παισὶ καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισι 460

τὸν δ' αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων:

ἐννοσίγαι' οὐκ ἄν με σαόφρονα μυθήσαιο

ἔμμεναι, εἰ δὴ σοί γε βροτῶν ἕνεκα πτολεμίξω

δειλῶν, οἳ φύλλοισιν ἐοικότες ἄλλοτε μέν τε

ζαφλεγέες τελέθουσιν ἀρούρης καρπὸν ἔδοντες, 465

ἄλλοτε δὲ φθινύθουσιν ἀκήριοι. ἀλλὰ τάχιστα

παυώμεσθα μάχης: οἳ δ' αὐτοὶ δηριαάσθων.

ὣς ἄρα φωνήσας πάλιν ἐτράπετ': αἴδετο γάρ ῥα

πατροκασιγνήτοιο μιγήμεναι ἐν παλάμῃσι.

τὸν δὲ κασιγνήτη μάλα νείκεσε πότνια θηρῶν 470

Ἄρτεμις ἀγροτέρη, καὶ ὀνείδειον φάτο μῦθον:

φεύγεις δὴ ἑκάεργε, Ποσειδάωνι δὲ νίκην

πᾶσαν ἐπέτρεψας, μέλεον δέ οἱ εὖχος ἔδωκας:

νηπύτιε τί νυ τόξον ἔχεις ἀνεμώλιον αὔτως;

μή σευ νῦν ἔτι πατρὸς ἐνὶ μεγάροισιν ἀκούσω 475

εὐχομένου, ὡς τὸ πρὶν ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσιν,

ἄντα Ποσειδάωνος ἐναντίβιον πολεμίζειν.

ὣς φάτο, τὴν δ' οὔ τι προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων,

ἀλλὰ χολωσαμένη Διὸς αἰδοίη παράκοιτις

νείκεσεν ἰοχέαιραν ὀνειδείοις ἐπέεσσι: 480

πῶς δὲ σὺ νῦν μέμονας κύον ἀδεὲς ἀντί' ἐμεῖο

στήσεσθαι; χαλεπή τοι ἐγὼ μένος ἀντιφέρεσθαι

τοξοφόρῳ περ ἐούσῃ, ἐπεὶ σὲ λέοντα γυναιξὶ

Ζεὺς θῆκεν, καὶ ἔδωκε κατακτάμεν ἥν κ' ἐθέλῃσθα.

ἤτοι βέλτερόν ἐστι κατ' οὔρεα θῆρας ἐναίρειν 485

ἀγροτέρας τ' ἐλάφους ἢ κρείσσοσιν ἶφι μάχεσθαι.

εἰ δ' ἐθέλεις πολέμοιο δαήμεναι, ὄφρ' ἐὺ̈ εἰδῇς

ὅσσον φερτέρη εἴμ', ὅτι μοι μένος ἀντιφερίζεις.

ἦ ῥα, καὶ ἀμφοτέρας ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔμαρπτε

σκαιῇ, δεξιτερῇ δ' ἄρ' ἀπ' ὤμων αἴνυτο τόξα, 490

αὐτοῖσιν δ' ἄρ' ἔθεινε παρ' οὔατα μειδιόωσα

ἐντροπαλιζομένην: ταχέες δ' ἔκπιπτον ὀϊστοί.

δακρυόεσσα δ' ὕπαιθα θεὰ φύγεν ὥς τε πέλεια,

ἥ ῥά θ' ὑπ' ἴρηκος κοίλην εἰσέπτατο πέτρην

χηραμόν: οὐδ' ἄρα τῇ γε ἁλώμεναι αἴσιμον ἦεν: 495

ὣς ἣ δακρυόεσσα φύγεν, λίπε δ' αὐτόθι τόξα.

Λητὼ δὲ προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης:

Λητοῖ ἐγὼ δέ τοι οὔ τι μαχήσομαι: ἀργαλέον δὲ

πληκτίζεσθ' ἀλόχοισι Διὸς νεφεληγερέταο:

ἀλλὰ μάλα πρόφρασσα μετ' ἀθανάτοισι θεοῖσιν 500

εὔχεσθαι ἐμὲ νικῆσαι κρατερῆφι βίηφιν.

ὣς ἄρ' ἔφη, Λητὼ δὲ συναίνυτο καμπύλα τόξα

πεπτεῶτ' ἄλλυδις ἄλλα μετὰ στροφάλιγγι κονίης.

ἣ μὲν τόξα λαβοῦσα πάλιν κίε θυγατέρος ἧς:

ἣ δ' ἄρ' Ὄλυμπον ἵκανε Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ, 505

δακρυόεσσα δὲ πατρὸς ἐφέζετο γούνασι κούρη,

ἀμφὶ δ' ἄρ' ἀμβρόσιος ἑανὸς τρέμε: τὴν δὲ προτὶ οἷ

εἷλε πατὴρ Κρονίδης, καὶ ἀνείρετο ἡδὺ γελάσσας:

τίς νύ σε τοιάδ' ἔρεξε φίλον τέκος Οὐρανιώνων

μαψιδίως, ὡς εἴ τι κακὸν ῥέζουσαν ἐνωπῇ; 510

τὸν δ' αὖτε προσέειπεν ἐϋστέφανος κελαδεινή:

σή μ' ἄλοχος στυφέλιξε πάτερ λευκώλενος Ἥρη,

ἐξ ἧς ἀθανάτοισιν ἔρις καὶ νεῖκος ἐφῆπται.

ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον:

αὐτὰρ Ἀπόλλων Φοῖβος ἐδύσετο Ἴλιον ἱρήν: 515

μέμβλετο γάρ οἱ τεῖχος ἐϋδμήτοιο πόληος

μὴ Δαναοὶ πέρσειαν ὑπὲρ μόρον ἤματι κείνῳ.

οἳ δ' ἄλλοι πρὸς Ὄλυμπον ἴσαν θεοὶ αἰὲν ἐόντες,

οἳ μὲν χωόμενοι, οἳ δὲ μέγα κυδιόωντες:

κὰδ δ' ἷζον παρὰ πατρὶ κελαινεφεῖ: αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς 520

Τρῶας ὁμῶς αὐτούς τ' ὄλεκεν καὶ μώνυχας ἵππους.

ὡς δ' ὅτε καπνὸς ἰὼν εἰς οὐρανὸν εὐρὺν ἵκηται

ἄστεος αἰθομένοιο, θεῶν δέ ἑ μῆνις ἀνῆκε,

πᾶσι δ' ἔθηκε πόνον, πολλοῖσι δὲ κήδε' ἐφῆκεν,

ὣς Ἀχιλεὺς Τρώεσσι πόνον καὶ κήδε' ἔθηκεν. 525

ἑστήκει δ' ὃ γέρων Πρίαμος θείου ἐπὶ πύργου,

ἐς δ' ἐνόησ' Ἀχιλῆα πελώριον: αὐτὰρ ὑπ' αὐτοῦ

Τρῶες ἄφαρ κλονέοντο πεφυζότες, οὐδέ τις ἀλκὴ

γίγνεθ': ὃ δ' οἰμώξας ἀπὸ πύργου βαῖνε χαμᾶζε

ὀτρύνων παρὰ τεῖχος ἀγακλειτοὺς πυλαωρούς: 530

πεπταμένας ἐν χερσὶ πύλας ἔχετ' εἰς ὅ κε λαοὶ

ἔλθωσι προτὶ ἄστυ πεφυζότες: ἦ γὰρ Ἀχιλλεὺς

ἐγγὺς ὅδε κλονέων: νῦν οἴω λοίγι' ἔσεσθαι.

αὐτὰρ ἐπεί κ' ἐς τεῖχος ἀναπνεύσωσιν ἀλέντες,

αὖτις ἐπανθέμεναι σανίδας πυκινῶς ἀραρυίας: 535

δείδια γὰρ μὴ οὖλος ἀνὴρ ἐς τεῖχος ἅληται.

vὣς εἰπὼν Ἀχιλῆα ἀλεὶς μένεν, ἐν δέ οἱ ἦτορ

ἄλκιμον ὁρμᾶτο πτολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι.

ἠύ̈τε πάρδαλις εἶσι βαθείης ἐκ ξυλόχοιο

ἀνδρὸς θηρητῆρος ἐναντίον, οὐδέ τι θυμῷ 540

ταρβεῖ οὐδὲ φοβεῖται, ἐπεί κεν ὑλαγμὸν ἀκούσῃ:

εἴ περ γὰρ φθάμενός μιν ἢ οὐτάσῃ ἠὲ βάλῃσιν,

ἀλλά τε καὶ περὶ δουρὶ πεπαρμένη οὐκ ἀπολήγει

ἀλκῆς, πρίν γ' ἠὲ ξυμβλήμεναι ἠὲ δαμῆναι:

ὣς Ἀντήνορος υἱὸς ἀγαυοῦ δῖος Ἀγήνωρ 545

οὐκ ἔθελεν φεύγειν, πρὶν πειρήσαιτ' Ἀχιλῆος.

ἀλλ' ὅ γ' ἄρ' ἀσπίδα μὲν πρόσθ' ἔσχετο πάντοσ' ἐί̈σην,

ἐγχείῃ δ' αὐτοῖο τιτύσκετο, καὶ μέγ' ἀύ̈τει:

ἦ δή που μάλ' ἔολπας ἐνὶ φρεσὶ φαίδιμ' Ἀχιλλεῦ

ἤματι τῷδε πόλιν πέρσειν Τρώων ἀγερώχων 550

νηπύτι': ἦ τ' ἔτι πολλὰ τετεύξεται ἄλγε' ἐπ' αὐτῇ.

ἐν γάρ οἱ πολέες τε καὶ ἄλκιμοι ἀνέρες εἰμέν,

οἳ καὶ πρόσθε φίλων τοκέων ἀλόχων τε καὶ υἱῶν

Ἴλιον εἰρυόμεσθα: σὺ δ' ἐνθάδε πότμον ἐφέψεις

ὧδ' ἔκπαγλος ἐὼν καὶ θαρσαλέος πολεμιστής. 555

ἦ ῥα, καὶ ὀξὺν ἄκοντα βαρείης χειρὸς ἀφῆκε,

καί ῥ' ἔβαλε κνήμην ὑπὸ γούνατος οὐδ' ἀφάμαρτεν.

ἀμφὶ δέ οἱ κνημὶς νεοτεύκτου κασσιτέροιο

σμερδαλέον κονάβησε: πάλιν δ' ἀπὸ χαλκὸς ὄρουσε

βλημένου, οὐδ' ἐπέρησε, θεοῦ δ' ἠρύκακε δῶρα. 560

Πηλεί̈δης δ' ὁρμήσατ' Ἀγήνορος ἀντιθέοιο

δεύτερος: οὐδ' ἔτ' ἔασεν Ἀπόλλων κῦδος ἀρέσθαι,

ἀλλά μιν ἐξήρπαξε, κάλυψε δ' ἄρ' ἠέρι πολλῇ,

ἡσύχιον δ' ἄρα μιν πολέμου ἔκπεμπε νέεσθαι.

αὐτὰρ ὃ Πηλεί̈ωνα δόλῳ ἀποέργαθε λαοῦ: 565

αὐτῷ γὰρ ἑκάεργος Ἀγήνορι πάντα ἐοικὼς

ἔστη πρόσθε ποδῶν, ὃ δ' ἐπέσσυτο ποσσὶ διώκειν:

εἷος ὃ τὸν πεδίοιο διώκετο πυροφόροιο

τρέψας πὰρ ποταμὸν βαθυδινήεντα Σκάμανδρον

τυτθὸν ὑπεκπροθέοντα: δόλῳ δ' ἄρ' ἔθελγεν Ἀπόλλων 570

ὡς αἰεὶ ἔλποιτο κιχήσεσθαι ποσὶν οἷσι:

τόφρ' ἄλλοι Τρῶες πεφοβημένοι ἦλθον ὁμίλῳ

ἀσπάσιοι προτὶ ἄστυ, πόλις δ' ἔμπλητο ἀλέντων.

οὐδ' ἄρα τοί γ' ἔτλαν πόλιος καὶ τείχεος ἐκτὸς

μεῖναι ἔτ' ἀλλήλους, καὶ γνώμεναι ὅς τε πεφεύγοι 575

ὅς τ' ἔθαν' ἐν πολέμῳ: ἀλλ' ἐσσυμένως ἐσέχυντο

ἐς πόλιν, ὅν τινα τῶν γε πόδες καὶ γοῦνα σαώσαι.