The Iliad, Book 23

ὣς οἳ μὲν στενάχοντο κατὰ πτόλιν: αὐτὰρ Ἀχαιοὶ

ἐπεὶ δὴ νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο,

οἳ μὲν ἄρ' ἐσκίδναντο ἑὴν ἐπὶ νῆα ἕκαστος,

Μυρμιδόνας δ' οὐκ εἴα ἀποσκίδνασθαι Ἀχιλλεύς,

ἀλλ' ὅ γε οἷς ἑτάροισι φιλοπτολέμοισι μετηύδα: 5

Μυρμιδόνες ταχύπωλοι ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι

μὴ δή πω ὑπ' ὄχεσφι λυώμεθα μώνυχας ἵππους,

ἀλλ' αὐτοῖς ἵπποισι καὶ ἅρμασιν ἆσσον ἰόντες

Πάτροκλον κλαίωμεν: ὃ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.

αὐτὰρ ἐπεί κ' ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο, 10

ἵππους λυσάμενοι δορπήσομεν ἐνθάδε πάντες.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ᾤμωξαν ἀολλέες, ἦρχε δ' Ἀχιλλεύς.

οἳ δὲ τρὶς περὶ νεκρὸν ἐύ̈τριχας ἤλασαν ἵππους

μυρόμενοι: μετὰ δέ σφι Θέτις γόου ἵμερον ὦρσε.

δεύοντο ψάμαθοι, δεύοντο δὲ τεύχεα φωτῶν 15

δάκρυσι: τοῖον γὰρ πόθεον μήστωρα φόβοιο.

τοῖσι δὲ Πηλεί̈δης ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο

χεῖρας ἐπ' ἀνδροφόνους θέμενος στήθεσσιν ἑταίρου:

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀί̈δαο δόμοισι:

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην 20

Ἕκτορα δεῦρ' ἐρύσας δώσειν κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι,

δώδεκα δὲ προπάροιθε πυρῆς ἀποδειροτομήσειν

Τρώων ἀγλαὰ τέκνα σέθεν κταμένοιο χολωθείς.

ἦ ῥα καὶ Ἕκτορα δῖον ἀεικέα μήδετο ἔργα

πρηνέα πὰρ λεχέεσσι Μενοιτιάδαο τανύσσας 25

ἐν κονίῃς: οἳ δ' ἔντε' ἀφωπλίζοντο ἕκαστος

χάλκεα μαρμαίροντα, λύον δ' ὑψηχέας ἵππους,

κὰδ δ' ἷζον παρὰ νηὶ̈ ποδώκεος Αἰακίδαο

μυρίοι: αὐτὰρ ὃ τοῖσι τάφον μενοεικέα δαίνυ.

πολλοὶ μὲν βόες ἀργοὶ ὀρέχθεον ἀμφὶ σιδήρῳ 30

σφαζόμενοι, πολλοὶ δ' ὄϊες καὶ μηκάδες αἶγες:

πολλοὶ δ' ἀργιόδοντες ὕες θαλέθοντες ἀλοιφῇ

εὑόμενοι τανύοντο διὰ φλογὸς Ἡφαίστοιο:

πάντῃ δ' ἀμφὶ νέκυν κοτυλήρυτον ἔρρεεν αἷμα.

αὐτὰρ τόν γε ἄνακτα ποδώκεα Πηλεί̈ωνα 35

εἰς Ἀγαμέμνονα δῖον ἄγον βασιλῆες Ἀχαιῶν

σπουδῇ παρπεπιθόντες ἑταίρου χωόμενον κῆρ.

οἳ δ' ὅτε δὴ κλισίην Ἀγαμέμνονος ἷξον ἰόντες,

αὐτίκα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσαν

ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα μέγαν, εἰ πεπίθοιεν 40

Πηλεί̈δην λούσασθαι ἄπο βρότον αἱματόεντα.

αὐτὰρ ὅ γ' ἠρνεῖτο στερεῶς, ἐπὶ δ' ὅρκον ὄμοσσεν:

οὐ μὰ Ζῆν', ὅς τίς τε θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,

οὐ θέμις ἐστὶ λοετρὰ καρήατος ἆσσον ἱκέσθαι

πρίν γ' ἐνὶ Πάτροκλον θέμεναι πυρὶ σῆμά τε χεῦαι 45

κείρασθαί τε κόμην, ἐπεὶ οὔ μ' ἔτι δεύτερον ὧδε

ἵξετ' ἄχος κραδίην ὄφρα ζωοῖσι μετείω.

ἀλλ' ἤτοι νῦν μὲν στυγερῇ πειθώμεθα δαιτί:

ἠῶθεν δ' ὄτρυνον ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

ὕλην τ' ἀξέμεναι παρά τε σχεῖν ὅσσ' ἐπιεικὲς 50

νεκρὸν ἔχοντα νέεσθαι ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα,

ὄφρ' ἤτοι τοῦτον μὲν ἐπιφλέγῃ ἀκάματον πῦρ

θᾶσσον ἀπ' ὀφθαλμῶν, λαοὶ δ' ἐπὶ ἔργα τράπωνται.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο.

ἐσσυμένως δ' ἄρα δόρπον ἐφοπλίσσαντες ἕκαστοι 55

δαίνυντ', οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐί̈σης.

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

οἳ μὲν κακκείοντες ἔβαν κλισίην δὲ ἕκαστος,

Πηλεί̈δης δ' ἐπὶ θινὶ πολυφλοίσβοιο θαλάσσης

κεῖτο βαρὺ στενάχων πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσιν 60

ἐν καθαρῷ, ὅθι κύματ' ἐπ' ἠϊόνος κλύζεσκον:

εὖτε τὸν ὕπνος ἔμαρπτε λύων μελεδήματα θυμοῦ

νήδυμος ἀμφιχυθείς: μάλα γὰρ κάμε φαίδιμα γυῖα

Ἕκτορ' ἐπαί̈σσων προτὶ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν:

ἦλθε δ' ἐπὶ ψυχὴ Πατροκλῆος δειλοῖο 65

πάντ' αὐτῷ μέγεθός τε καὶ ὄμματα κάλ' ἐϊκυῖα

καὶ φωνήν, καὶ τοῖα περὶ χροὶ̈ εἵματα ἕστο:

στῆ δ' ἄρ' ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν:

εὕδεις, αὐτὰρ ἐμεῖο λελασμένος ἔπλευ Ἀχιλλεῦ.

οὐ μέν μευ ζώοντος ἀκήδεις, ἀλλὰ θανόντος: 70

θάπτέ με ὅττι τάχιστα πύλας Ἀί̈δαο περήσω.

τῆλέ με εἴργουσι ψυχαὶ εἴδωλα καμόντων,

οὐδέ μέ πω μίσγεσθαι ὑπὲρ ποταμοῖο ἐῶσιν,

ἀλλ' αὔτως ἀλάλημαι ἀν' εὐρυπυλὲς Ἄϊδος δῶ.

καί μοι δὸς τὴν χεῖρ': ὀλοφύρομαι, οὐ γὰρ ἔτ' αὖτις 75

νίσομαι ἐξ Ἀί̈δαο, ἐπήν με πυρὸς λελάχητε.

οὐ μὲν γὰρ ζωοί γε φίλων ἀπάνευθεν ἑταίρων

βουλὰς ἑζόμενοι βουλεύσομεν, ἀλλ' ἐμὲ μὲν κὴρ

ἀμφέχανε στυγερή, ἥ περ λάχε γιγνόμενόν περ:

καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ μοῖρα, θεοῖς ἐπιείκελ' Ἀχιλλεῦ, 80

τείχει ὕπο Τρώων εὐηφενέων ἀπολέσθαι.

ἄλλο δέ τοι ἐρέω καὶ ἐφήσομαι αἴ κε πίθηαι:

μὴ ἐμὰ σῶν ἀπάνευθε τιθήμεναι ὀστέ' Ἀχιλλεῦ,

ἀλλ' ὁμοῦ ὡς ἐτράφημεν ἐν ὑμετέροισι δόμοισιν,

εὖτέ με τυτθὸν ἐόντα Μενοίτιος ἐξ Ὀπόεντος 85

ἤγαγεν ὑμέτερόνδ' ἀνδροκτασίης ὕπο λυγρῆς,

ἤματι τῷ ὅτε παῖδα κατέκτανον Ἀμφιδάμαντος

νήπιος οὐκ ἐθέλων ἀμφ' ἀστραγάλοισι χολωθείς:

ἔνθά με δεξάμενος ἐν δώμασιν ἱππότα Πηλεὺς

ἔτραφέ τ' ἐνδυκέως καὶ σὸν θεράποντ' ὀνόμηνεν: 90

ὣς δὲ καὶ ὀστέα νῶϊν ὁμὴ σορὸς ἀμφικαλύπτοι

χρύσεος ἀμφιφορεύς, τόν τοι πόρε πότνια μήτηρ.

τὸν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς:

τίπτέ μοι ἠθείη κεφαλὴ δεῦρ' εἰλήλουθας

καί μοι ταῦτα ἕκαστ' ἐπιτέλλεαι; αὐτὰρ ἐγώ τοι 95

πάντα μάλ' ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις.

ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι: μίνυνθά περ ἀμφιβαλόντε

ἀλλήλους ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο.

ὣς ἄρα φωνήσας ὠρέξατο χερσὶ φίλῃσιν

οὐδ' ἔλαβε: ψυχὴ δὲ κατὰ χθονὸς ἠύ̈τε καπνὸς 100

ᾤχετο τετριγυῖα: ταφὼν δ' ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς

χερσί τε συμπλατάγησεν, ἔπος δ' ὀλοφυδνὸν ἔειπεν:

ὢ πόποι ἦ ῥά τίς ἐστι καὶ εἰν Ἀί̈δαο δόμοισι

ψυχὴ καὶ εἴδωλον, ἀτὰρ φρένες οὐκ ἔνι πάμπαν:

παννυχίη γάρ μοι Πατροκλῆος δειλοῖο 105

ψυχὴ ἐφεστήκει γοόωσά τε μυρομένη τε,

καί μοι ἕκαστ' ἐπέτελλεν, ἔϊκτο δὲ θέσκελον αὐτῷ.

ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ' ἵμερον ὦρσε γόοιο:

μυρομένοισι δὲ τοῖσι φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠὼς

ἀμφὶ νέκυν ἐλεεινόν. ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων 110

οὐρῆάς τ' ὄτρυνε καὶ ἀνέρας ἀξέμεν ὕλην

πάντοθεν ἐκ κλισιῶν: ἐπὶ δ' ἀνὴρ ἐσθλὸς ὀρώρει

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.

οἳ δ' ἴσαν ὑλοτόμους πελέκεας ἐν χερσὶν ἔχοντες

σειράς τ' εὐπλέκτους: πρὸ δ' ἄρ' οὐρῆες κίον αὐτῶν. 115

πολλὰ δ' ἄναντα κάταντα πάραντά τε δόχμιά τ' ἦλθον:

ἀλλ' ὅτε δὴ κνημοὺς προσέβαν πολυπίδακος Ἴδης,

αὐτίκ' ἄρα δρῦς ὑψικόμους ταναήκεϊ χαλκῷ

τάμνον ἐπειγόμενοι: ταὶ δὲ μεγάλα κτυπέουσαι

πῖπτον: τὰς μὲν ἔπειτα διαπλήσσοντες Ἀχαιοὶ 120

ἔκδεον ἡμιόνων: ταὶ δὲ χθόνα ποσσὶ δατεῦντο

ἐλδόμεναι πεδίοιο διὰ ῥωπήϊα πυκνά.

πάντες δ' ὑλοτόμοι φιτροὺς φέρον: ὡς γὰρ ἀνώγει

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.

κὰδ δ' ἄρ' ἐπ' ἀκτῆς βάλλον ἐπισχερώ, ἔνθ' ἄρ' Ἀχιλλεὺς 125

φράσσατο Πατρόκλῳ μέγα ἠρίον ἠδὲ οἷ αὐτῷ.

αὐτὰρ ἐπεὶ πάντῃ παρακάββαλον ἄσπετον ὕλην

ἥατ' ἄρ' αὖθι μένοντες ἀολλέες. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

αὐτίκα Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι κέλευσε

χαλκὸν ζώννυσθαι, ζεῦξαι δ' ὑπ' ὄχεσφιν ἕκαστον 130

ἵππους: οἳ δ' ὄρνυντο καὶ ἐν τεύχεσσιν ἔδυνον,

ἂν δ' ἔβαν ἐν δίφροισι παραιβάται ἡνίοχοί τε,

πρόσθε μὲν ἱππῆες, μετὰ δὲ νέφος εἵπετο πεζῶν

μυρίοι: ἐν δὲ μέσοισι φέρον Πάτροκλον ἑταῖροι.

θριξὶ δὲ πάντα νέκυν καταείνυσαν, ἃς ἐπέβαλλον 135

κειρόμενοι: ὄπιθεν δὲ κάρη ἔχε δῖος Ἀχιλλεὺς

ἀχνύμενος: ἕταρον γὰρ ἀμύμονα πέμπ' Ἄϊδος δέ.

οἳ δ' ὅτε χῶρον ἵκανον ὅθί σφισι πέφραδ' Ἀχιλλεὺς

κάτθεσαν, αἶψα δέ οἱ μενοεικέα νήεον ὕλην.

ἔνθ' αὖτ' ἄλλ' ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς: 140

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς ξανθὴν ἀπεκείρατο χαίτην,

τήν ῥα Σπερχειῷ ποταμῷ τρέφε τηλεθόωσαν:

ὀχθήσας δ' ἄρα εἶπεν ἰδὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντον:

Σπερχεί' ἄλλως σοί γε πατὴρ ἠρήσατο Πηλεὺς

κεῖσέ με νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν 145

σοί τε κόμην κερέειν ῥέξειν θ' ἱερὴν ἑκατόμβην,

πεντήκοντα δ' ἔνορχα παρ' αὐτόθι μῆλ' ἱερεύσειν

ἐς πηγάς, ὅθι τοι τέμενος βωμός τε θυήεις.

ὣς ἠρᾶθ' ὃ γέρων, σὺ δέ οἱ νόον οὐκ ἐτέλεσσας.

νῦν δ' ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν 150

Πατρόκλῳ ἥρωϊ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι.

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ κόμην ἑτάροιο φίλοιο

θῆκεν, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ' ἵμερον ὦρσε γόοιο.

καί νύ κ' ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αἶψ' Ἀγαμέμνονι εἶπε παραστάς: 155

Ἀτρεί̈δη, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε λαὸς Ἀχαιῶν

πείσονται μύθοισι, γόοιο μὲν ἔστι καὶ ἆσαι,

νῦν δ' ἀπὸ πυρκαϊῆς σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι

ὅπλεσθαι: τάδε δ' ἀμφὶ πονησόμεθ' οἷσι μάλιστα

κήδεός ἐστι νέκυς: παρὰ δ' οἵ τ' ἀγοὶ ἄμμι μενόντων. 160

αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ' ἄκουσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,

αὐτίκα λαὸν μὲν σκέδασεν κατὰ νῆας ἐί̈σας,

κηδεμόνες δὲ παρ' αὖθι μένον καὶ νήεον ὕλην,

ποίησαν δὲ πυρὴν ἑκατόμπεδον ἔνθα καὶ ἔνθα,

ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν ἀχνύμενοι κῆρ. 165

πολλὰ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς

πρόσθε πυρῆς ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον: ἐκ δ' ἄρα πάντων

δημὸν ἑλὼν ἐκάλυψε νέκυν μεγάθυμος Ἀχιλλεὺς

ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, περὶ δὲ δρατὰ σώματα νήει.

ἐν δ' ἐτίθει μέλιτος καὶ ἀλείφατος ἀμφιφορῆας 170

πρὸς λέχεα κλίνων: πίσυρας δ' ἐριαύχενας ἵππους

ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρῇ μεγάλα στεναχίζων.

ἐννέα τῷ γε ἄνακτι τραπεζῆες κύνες ἦσαν,

καὶ μὲν τῶν ἐνέβαλλε πυρῇ δύο δειροτομήσας,

δώδεκα δὲ Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς 175

χαλκῷ δηϊόων: κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα:

ἐν δὲ πυρὸς μένος ἧκε σιδήρεον ὄφρα νέμοιτο.

ᾤμωξέν τ' ἄρ' ἔπειτα, φίλον δ' ὀνόμηνεν ἑταῖρον:

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀί̈δαο δόμοισι:

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην, 180

δώδεκα μὲν Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς

τοὺς ἅμα σοὶ πάντας πῦρ ἐσθίει: Ἕκτορα δ' οὔ τι

δώσω Πριαμίδην πυρὶ δαπτέμεν, ἀλλὰ κύνεσσιν.

ὣς φάτ' ἀπειλήσας: τὸν δ' οὐ κύνες ἀμφεπένοντο,

ἀλλὰ κύνας μὲν ἄλαλκε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη 185

ἤματα καὶ νύκτας, ῥοδόεντι δὲ χρῖεν ἐλαίῳ

ἀμβροσίῳ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.

τῷ δ' ἐπὶ κυάνεον νέφος ἤγαγε Φοῖβος Ἀπόλλων

οὐρανόθεν πεδίον δέ, κάλυψε δὲ χῶρον ἅπαντα

ὅσσον ἐπεῖχε νέκυς, μὴ πρὶν μένος ἠελίοιο 190

σκήλει' ἀμφὶ περὶ χρόα ἴνεσιν ἠδὲ μέλεσσιν.

οὐδὲ πυρὴ Πατρόκλου ἐκαίετο τεθνηῶτος:

ἔνθ' αὖτ' ἀλλ' ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς:

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς δοιοῖς ἠρᾶτ' ἀνέμοισι

Βορέῃ καὶ Ζεφύρῳ, καὶ ὑπίσχετο ἱερὰ καλά: 195

πολλὰ δὲ καὶ σπένδων χρυσέῳ δέπαϊ λιτάνευεν

ἐλθέμεν, ὄφρα τάχιστα πυρὶ φλεγεθοίατο νεκροί,

ὕλη τε σεύαιτο καήμεναι. ὦκα δὲ Ἶρις

ἀράων ἀί̈ουσα μετάγγελος ἦλθ' ἀνέμοισιν.

οἳ μὲν ἄρα Ζεφύροιο δυσαέος ἀθρόοι ἔνδον 200

εἰλαπίνην δαίνυντο: θέουσα δὲ Ἶρις ἐπέστη

βηλῷ ἔπι λιθέῳ: τοὶ δ' ὡς ἴδον ὀφθαλμοῖσι

πάντες ἀνήϊξαν, κάλεόν τέ μιν εἰς ἓ ἕκαστος:

ἣ δ' αὖθ' ἕζεσθαι μὲν ἀνήνατο, εἶπε δὲ μῦθον:

οὐχ ἕδος: εἶμι γὰρ αὖτις ἐπ' Ὠκεανοῖο ῥέεθρα 205

Αἰθιόπων ἐς γαῖαν, ὅθι ῥέζουσ' ἑκατόμβας

ἀθανάτοις, ἵνα δὴ καὶ ἐγὼ μεταδαίσομαι ἱρῶν.

ἀλλ' Ἀχιλεὺς Βορέην ἠδὲ Ζέφυρον κελαδεινὸν

ἐλθεῖν ἀρᾶται, καὶ ὑπίσχεται ἱερὰ καλά,

ὄφρα πυρὴν ὄρσητε καήμεναι, ᾗ ἔνι κεῖται 210

Πάτροκλος, τὸν πάντες ἀναστενάχουσιν Ἀχαιοί.

ἣ μὲν ἄρ' ὣς εἰποῦσ' ἀπεβήσετο, τοὶ δ' ὀρέοντο

ἠχῇ θεσπεσίῃ νέφεα κλονέοντε πάροιθεν.

αἶψα δὲ πόντον ἵκανον ἀήμεναι, ὦρτο δὲ κῦμα

πνοιῇ ὕπο λιγυρῇ: Τροίην δ' ἐρίβωλον ἱκέσθην, 215

ἐν δὲ πυρῇ πεσέτην, μέγα δ' ἴαχε θεσπιδαὲς πῦρ.

παννύχιοι δ' ἄρα τοί γε πυρῆς ἄμυδις φλόγ' ἔβαλλον

φυσῶντες λιγέως: ὃ δὲ πάννυχος ὠκὺς Ἀχιλλεὺς

χρυσέου ἐκ κρητῆρος ἑλὼν δέπας ἀμφικύπελλον

οἶνον ἀφυσσόμενος χαμάδις χέε, δεῦε δὲ γαῖαν 220

ψυχὴν κικλήσκων Πατροκλῆος δειλοῖο.

ὡς δὲ πατὴρ οὗ παιδὸς ὀδύρεται ὀστέα καίων

νυμφίου, ὅς τε θανὼν δειλοὺς ἀκάχησε τοκῆας,

ὣς Ἀχιλεὺς ἑτάροιο ὀδύρετο ὀστέα καίων,

ἑρπύζων παρὰ πυρκαϊὴν ἁδινὰ στεναχίζων. 225

ἦμος δ' ἑωσφόρος εἶσι φόως ἐρέων ἐπὶ γαῖαν,

ὅν τε μέτα κροκόπεπλος ὑπεὶρ ἅλα κίδναται ἠώς,

τῆμος πυρκαϊὴ ἐμαραίνετο, παύσατο δὲ φλόξ.

οἳ δ' ἄνεμοι πάλιν αὖτις ἔβαν οἶκον δὲ νέεσθαι

Θρηί̈κιον κατὰ πόντον: ὃ δ' ἔστενεν οἴδματι θύων. 230

Πηλεί̈δης δ' ἀπὸ πυρκαϊῆς ἑτέρωσε λιασθεὶς

κλίνθη κεκμηώς, ἐπὶ δὲ γλυκὺς ὕπνος ὄρουσεν:

οἳ δ' ἀμφ' Ἀτρεί̈ωνα ἀολλέες ἠγερέθοντο:

τῶν μιν ἐπερχομένων ὅμαδος καὶ δοῦπος ἔγειρεν,

ἕζετο δ' ὀρθωθεὶς καί σφεας πρὸς μῦθον ἔειπεν: 235

Ἀτρεί̈δη τε καὶ ἄλλοι ἀριστῆες Παναχαιῶν,

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσατ' αἴθοπι οἴνῳ

πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος: αὐτὰρ ἔπειτα

ὀστέα Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο λέγωμεν

εὖ διαγιγνώσκοντες: ἀριφραδέα δὲ τέτυκται: 240

ἐν μέσσῃ γὰρ ἔκειτο πυρῇ, τοὶ δ' ἄλλοι ἄνευθεν

ἐσχατιῇ καίοντ' ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ ἄνδρες.

καὶ τὰ μὲν ἐν χρυσέῃ φιάλῃ καὶ δίπλακι δημῷ

θείομεν, εἰς ὅ κεν αὐτὸς ἐγὼν Ἄϊδι κεύθωμαι.

τύμβον δ' οὐ μάλα πολλὸν ἐγὼ πονέεσθαι ἄνωγα, 245

ἀλλ' ἐπιεικέα τοῖον: ἔπειτα δὲ καὶ τὸν Ἀχαιοὶ

εὐρύν θ' ὑψηλόν τε τιθήμεναι, οἵ κεν ἐμεῖο

δεύτεροι ἐν νήεσσι πολυκλήϊσι λίπησθε.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἐπίθοντο ποδώκεϊ Πηλεί̈ωνι.

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ 250

ὅσσον ἐπὶ φλὸξ ἦλθε, βαθεῖα δὲ κάππεσε τέφρη:

κλαίοντες δ' ἑτάροιο ἐνηέος ὀστέα λευκὰ

ἄλλεγον ἐς χρυσέην φιάλην καὶ δίπλακα δημόν,

ἐν κλισίῃσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν:

τορνώσαντο δὲ σῆμα θεμείλιά τε προβάλοντο 255

ἀμφὶ πυρήν: εἶθαρ δὲ χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,

χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

αὐτοῦ λαὸν ἔρυκε καὶ ἵζανεν εὐρὺν ἀγῶνα,

νηῶν δ' ἔκφερ' ἄεθλα λέβητάς τε τρίποδάς τε

ἵππους θ' ἡμιόνους τε βοῶν τ' ἴφθιμα κάρηνα, 260

ἠδὲ γυναῖκας ἐϋζώνους πολιόν τε σίδηρον.

ἱππεῦσιν μὲν πρῶτα ποδώκεσιν ἀγλά' ἄεθλα

θῆκε γυναῖκα ἄγεσθαι ἀμύμονα ἔργα ἰδυῖαν

καὶ τρίποδ' ὠτώεντα δυωκαιεικοσίμετρον

τῷ πρώτῳ: ἀτὰρ αὖ τῷ δευτέρῳ ἵππον ἔθηκεν 265

ἑξέτε' ἀδμήτην βρέφος ἡμίονον κυέουσαν:

αὐτὰρ τῷ τριτάτῳ ἄπυρον κατέθηκε λέβητα

καλὸν τέσσαρα μέτρα κεχανδότα λευκὸν ἔτ' αὔτως:

τῷ δὲ τετάρτῳ θῆκε δύω χρυσοῖο τάλαντα,

πέμπτῳ δ' ἀμφίθετον φιάλην ἀπύρωτον ἔθηκε. 270

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

Ἀτρεί̈δη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

ἱππῆας τάδ' ἄεθλα δεδεγμένα κεῖτ' ἐν ἀγῶνι.

εἰ μὲν νῦν ἐπὶ ἄλλῳ ἀεθλεύοιμεν Ἀχαιοὶ

ἦ τ' ἂν ἐγὼ τὰ πρῶτα λαβὼν κλισίην δὲ φεροίμην. 275

ἴστε γὰρ ὅσσον ἐμοὶ ἀρετῇ περιβάλλετον ἵπποι:

ἀθάνατοί τε γάρ εἰσι, Ποσειδάων δὲ πόρ' αὐτοὺς

πατρὶ ἐμῷ Πηλῆϊ, ὃ δ' αὖτ' ἐμοὶ ἐγγυάλιξεν.

ἀλλ' ἤτοι μὲν ἐγὼ μενέω καὶ μώνυχες ἵπποι:

τοίου γὰρ κλέος ἐσθλὸν ἀπώλεσαν ἡνιόχοιο 280

ἠπίου, ὅς σφωϊν μάλα πολλάκις ὑγρὸν ἔλαιον

χαιτάων κατέχευε λοέσσας ὕδατι λευκῷ.

τὸν τώ γ' ἑσταότες πενθείετον, οὔδεϊ δέ σφι

χαῖται ἐρηρέδαται, τὼ δ' ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.

ἄλλοι δὲ στέλλεσθε κατὰ στρατόν, ὅς τις Ἀχαιῶν 285

ἵπποισίν τε πέποιθε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.

ὣς φάτο Πηλεί̈δης, ταχέες δ' ἱππῆες ἄγερθεν.

ὦρτο πολὺ πρῶτος μὲν ἄναξ ἀνδρῶν Εὔμηλος

Ἀδμήτου φίλος υἱός, ὃς ἱπποσύνῃ ἐκέκαστο:

τῷ δ' ἐπὶ Τυδεί̈δης ὦρτο κρατερὸς Διομήδης, 290

ἵππους δὲ Τρῳοὺς ὕπαγε ζυγόν, οὕς ποτ' ἀπηύρα

Αἰνείαν, ἀτὰρ αὐτὸν ὑπεξεσάωσεν Ἀπόλλων.

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεί̈δης ὦρτο ξανθὸς Μενέλαος

διογενής, ὑπὸ δὲ ζυγὸν ἤγαγεν ὠκέας ἵππους

Αἴθην τὴν Ἀγαμεμνονέην τὸν ἑόν τε Πόδαργον: 295

τὴν Ἀγαμέμνονι δῶκ' Ἀγχισιάδης Ἐχέπωλος

δῶρ', ἵνα μή οἱ ἕποιθ' ὑπὸ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν,

ἀλλ' αὐτοῦ τέρποιτο μένων: μέγα γάρ οἱ ἔδωκε

Ζεὺς ἄφενος, ναῖεν δ' ὅ γ' ἐν εὐρυχόρῳ Σικυῶνι:

τὴν ὅ γ' ὑπὸ ζυγὸν ἦγε μέγα δρόμου ἰσχανόωσαν. 300

Ἀντίλοχος δὲ τέταρτος ἐύ̈τριχας ὁπλίσαθ' ἵππους,

Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς ὑπερθύμοιο ἄνακτος

τοῦ Νηληϊάδαο: Πυλοιγενέες δέ οἱ ἵπποι

ὠκύποδες φέρον ἅρμα: πατὴρ δέ οἱ ἄγχι παραστὰς

μυθεῖτ' εἰς ἀγαθὰ φρονέων νοέοντι καὶ αὐτῷ: 305

Ἀντίλοχ' ἤτοι μέν σε νέον περ ἐόντ' ἐφίλησαν

Ζεύς τε Ποσειδάων τε, καὶ ἱπποσύνας ἐδίδαξαν

παντοίας: τὼ καί σε διδασκέμεν οὔ τι μάλα χρεώ:

οἶσθα γὰρ εὖ περὶ τέρμαθ' ἑλισσέμεν: ἀλλά τοι ἵπποι

βάρδιστοι θείειν: τώ τ' οἴω λοίγι' ἔσεσθαι. 310

τῶν δ' ἵπποι μὲν ἔασιν ἀφάρτεροι, οὐδὲ μὲν αὐτοὶ

πλείονα ἴσασιν σέθεν αὐτοῦ μητίσασθαι.

ἀλλ' ἄγε δὴ σὺ φίλος μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ

παντοίην, ἵνα μή σε παρεκπροφύγῃσιν ἄεθλα.

μήτι τοι δρυτόμος μέγ' ἀμείνων ἠὲ βίηφι: 315

μήτι δ' αὖτε κυβερνήτης ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ

νῆα θοὴν ἰθύνει ἐρεχθομένην ἀνέμοισι:

μήτι δ' ἡνίοχος περιγίγνεται ἡνιόχοιο.

ἀλλ' ὃς μέν θ' ἵπποισι καὶ ἅρμασιν οἷσι πεποιθὼς

ἀφραδέως ἐπὶ πολλὸν ἑλίσσεται ἔνθα καὶ ἔνθα, 320

ἵπποι δὲ πλανόωνται ἀνὰ δρόμον, οὐδὲ κατίσχει:

ὃς δέ κε κέρδεα εἰδῇ ἐλαύνων ἥσσονας ἵππους,

αἰεὶ τέρμ' ὁρόων στρέφει ἐγγύθεν, οὐδέ ἑ λήθει

ὅππως τὸ πρῶτον τανύσῃ βοέοισιν ἱμᾶσιν,

ἀλλ' ἔχει ἀσφαλέως καὶ τὸν προὔχοντα δοκεύει. 325

σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλ' ἀριφραδές, οὐδέ σε λήσει.

ἕστηκε ξύλον αὖον ὅσον τ' ὄργυι' ὑπὲρ αἴης

ἢ δρυὸς ἢ πεύκης: τὸ μὲν οὐ καταπύθεται ὄμβρῳ,

λᾶε δὲ τοῦ ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται δύο λευκὼ

ἐν ξυνοχῇσιν ὁδοῦ, λεῖος δ' ἱππόδρομος ἀμφὶς 330

ἤ τευ σῆμα βροτοῖο πάλαι κατατεθνηῶτος,

ἢ τό γε νύσσα τέτυκτο ἐπὶ προτέρων ἀνθρώπων,

καὶ νῦν τέρματ' ἔθηκε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς.

τῷ σὺ μάλ' ἐγχρίμψας ἐλάαν σχεδὸν ἅρμα καὶ ἵππους,

αὐτὸς δὲ κλινθῆναι ἐϋπλέκτῳ ἐνὶ δίφρῳ 335

ἦκ' ἐπ' ἀριστερὰ τοῖιν: ἀτὰρ τὸν δεξιὸν ἵππον

κένσαι ὁμοκλήσας, εἶξαί τέ οἱ ἡνία χερσίν.

ἐν νύσσῃ δέ τοι ἵππος ἀριστερὸς ἐγχριμφθήτω,

ὡς ἄν τοι πλήμνη γε δοάσσεται ἄκρον ἱκέσθαι

κύκλου ποιητοῖο: λίθου δ' ἀλέασθαι ἐπαυρεῖν, 340

μή πως ἵππους τε τρώσῃς κατά θ' ἅρματα ἄξῃς:

χάρμα δὲ τοῖς ἄλλοισιν, ἐλεγχείη δὲ σοὶ αὐτῷ

ἔσσεται: ἀλλὰ φίλος φρονέων πεφυλαγμένος εἶναι.

εἰ γάρ κ' ἐν νύσσῃ γε παρεξελάσῃσθα διώκων,

οὐκ ἔσθ' ὅς κέ σ' ἕλῃσι μετάλμενος οὐδὲ παρέλθῃ, 345

οὐδ' εἴ κεν μετόπισθεν Ἀρίονα δῖον ἐλαύνοι

Ἀδρήστου ταχὺν ἵππον, ὃς ἐκ θεόφιν γένος ἦεν,

ἢ τοὺς Λαομέδοντος, οἳ ἐνθάδε γ' ἔτραφεν ἐσθλοί.

ὣς εἰπὼν Νέστωρ Νηλήϊος ἂψ ἐνὶ χώρῃ

ἕζετ', ἐπεὶ ᾧ παιδὶ ἑκάστου πείρατ' ἔειπε. 350

Μηριόνης δ' ἄρα πέμπτος ἐύ̈τριχας ὁπλίσαθ' ἵππους.

ἂν δ' ἔβαν ἐς δίφρους, ἐν δὲ κλήρους ἐβάλοντο:

πάλλ' Ἀχιλεύς, ἐκ δὲ κλῆρος θόρε Νεστορίδαο

Ἀντιλόχου: μετὰ τὸν δ' ἔλαχε κρείων Εὔμηλος:

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεί̈δης δουρὶ κλειτὸς Μενέλαος, 355

τῷ δ' ἐπὶ Μηριόνης λάχ' ἐλαυνέμεν: ὕστατος αὖτε

Τυδεί̈δης ὄχ' ἄριστος ἐὼν λάχ' ἐλαυνέμεν ἵππους.

στὰν δὲ μεταστοιχί, σήμηνε δὲ τέρματ' Ἀχιλλεὺς

τηλόθεν ἐν λείῳ πεδίῳ: παρὰ δὲ σκοπὸν εἷσεν

ἀντίθεον Φοίνικα ὀπάονα πατρὸς ἑοῖο, 360

ὡς μεμνέῳτο δρόμους καὶ ἀληθείην ἀποείποι.

οἳ δ' ἅμα πάντες ἐφ' ἵπποιιν μάστιγας ἄειραν,

πέπληγόν θ' ἱμᾶσιν, ὁμόκλησάν τ' ἐπέεσσιν

ἐσσυμένως: οἳ δ' ὦκα διέπρησσον πεδίοιο

νόσφι νεῶν ταχέως: ὑπὸ δὲ στέρνοισι κονίη 365

ἵστατ' ἀειρομένη ὥς τε νέφος ἠὲ θύελλα,

χαῖται δ' ἐρρώοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο.

ἅρματα δ' ἄλλοτε μὲν χθονὶ πίλνατο πουλυβοτείρῃ,

ἄλλοτε δ' ἀί̈ξασκε μετήορα: τοὶ δ' ἐλατῆρες

ἕστασαν ἐν δίφροισι, πάτασσε δὲ θυμὸς ἑκάστου 370

νίκης ἱεμένων: κέκλοντο δὲ οἷσιν ἕκαστος

ἵπποις, οἳ δ' ἐπέτοντο κονίοντες πεδίοιο.

ἀλλ' ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι

ἂψ ἐφ' ἁλὸς πολιῆς, τότε δὴ ἀρετή γε ἑκάστου

φαίνετ', ἄφαρ δ' ἵπποισι τάθη δρόμος: ὦκα δ' ἔπειτα 375

αἳ Φηρητιάδαο ποδώκεες ἔκφερον ἵπποι.

τὰς δὲ μετ' ἐξέφερον Διομήδεος ἄρσενες ἵπποι

Τρώϊοι, οὐδέ τι πολλὸν ἄνευθ' ἔσαν, ἀλλὰ μάλ' ἐγγύς:

αἰεὶ γὰρ δίφρου ἐπιβησομένοισιν ἐί̈κτην,

πνοιῇ δ' Εὐμήλοιο μετάφρενον εὐρέε τ' ὤμω 380

θέρμετ': ἐπ' αὐτῷ γὰρ κεφαλὰς καταθέντε πετέσθην.

καί νύ κεν ἢ παρέλασσ' ἢ ἀμφήριστον ἔθηκεν,

εἰ μὴ Τυδέος υἷϊ κοτέσσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,

ὅς ῥά οἱ ἐκ χειρῶν ἔβαλεν μάστιγα φαεινήν.

τοῖο δ' ἀπ' ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα χωομένοιο, 385

οὕνεκα τὰς μὲν ὅρα ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἰούσας,

οἳ δέ οἱ ἐβλάφθησαν ἄνευ κέντροιο θέοντες.

οὐδ' ἄρ' Ἀθηναίην ἐλεφηράμενος λάθ' Ἀπόλλων

Τυδεί̈δην, μάλα δ' ὦκα μετέσσυτο ποιμένα λαῶν,

δῶκε δέ οἱ μάστιγα, μένος δ' ἵπποισιν ἐνῆκεν: 390

ἣ δὲ μετ' Ἀδμήτου υἱὸν κοτέουσ' ἐβεβήκει,

ἵππειον δέ οἱ ἦξε θεὰ ζυγόν: αἳ δέ οἱ ἵπποι

ἀμφὶς ὁδοῦ δραμέτην, ῥυμὸς δ' ἐπὶ γαῖαν ἐλύσθη.

αὐτὸς δ' ἐκ δίφροιο παρὰ τροχὸν ἐξεκυλίσθη,

ἀγκῶνάς τε περιδρύφθη στόμα τε ῥῖνάς τε, 395

θρυλίχθη δὲ μέτωπον ἐπ' ὀφρύσι: τὼ δέ οἱ ὄσσε

δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.

Τυδεί̈δης δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους,

πολλὸν τῶν ἄλλων ἐξάλμενος: ἐν γὰρ Ἀθήνη

ἵπποις ἧκε μένος καὶ ἐπ' αὐτῷ κῦδος ἔθηκε. 400

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεί̈δης εἶχε ξανθὸς Μενέλαος.

Ἀντίλοχος δ' ἵπποισιν ἐκέκλετο πατρὸς ἑοῖο:

ἔμβητον καὶ σφῶϊ: τιταίνετον ὅττι τάχιστα.

ἤτοι μὲν κείνοισιν ἐριζέμεν οὔ τι κελεύω

Τυδεί̈δεω ἵπποισι δαί̈φρονος, οἷσιν Ἀθήνη 405

νῦν ὤρεξε τάχος καὶ ἐπ' αὐτῷ κῦδος ἔθηκεν:

ἵππους δ' Ἀτρεί̈δαο κιχάνετε, μὴ δὲ λίπησθον,

καρπαλίμως, μὴ σφῶϊν ἐλεγχείην καταχεύῃ

Αἴθη θῆλυς ἐοῦσα: τί ἢ λείπεσθε φέριστοι;

ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται: 410

οὐ σφῶϊν κομιδὴ παρὰ Νέστορι ποιμένι λαῶν

ἔσσεται, αὐτίκα δ' ὔμμε κατακτενεῖ ὀξέϊ χαλκῷ,

αἴ κ' ἀποκηδήσαντε φερώμεθα χεῖρον ἄεθλον.

ἀλλ' ἐφομαρτεῖτον καὶ σπεύδετον ὅττι τάχιστα:

ταῦτα δ' ἐγὼν αὐτὸς τεχνήσομαι ἠδὲ νοήσω 415

στεινωπῷ ἐν ὁδῷ παραδύμεναι, οὐδέ με λήσει.

ὣς ἔφαθ', οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν

μᾶλλον ἐπιδραμέτην ὀλίγον χρόνον: αἶψα δ' ἔπειτα

στεῖνος ὁδοῦ κοίλης ἴδεν Ἀντίλοχος μενεχάρμης.

ῥωχμὸς ἔην γαίης, ᾗ χειμέριον ἀλὲν ὕδωρ 420

ἐξέρρηξεν ὁδοῖο, βάθυνε δὲ χῶρον ἅπαντα:

τῇ ῥ' εἶχεν Μενέλαος ἁματροχιὰς ἀλεείνων.

Ἀντίλοχος δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους

ἐκτὸς ὁδοῦ, ὀλίγον δὲ παρακλίνας ἐδίωκεν.

Ἀτρεί̈δης δ' ἔδεισε καὶ Ἀντιλόχῳ ἐγεγώνει: 425

Ἀντίλοχ' ἀφραδέως ἱππάζεαι, ἀλλ' ἄνεχ' ἵππους:

στεινωπὸς γὰρ ὁδός, τάχα δ' εὐρυτέρη παρελάσσαι:

μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας.

ὣς ἔφατ', Ἀντίλοχος δ' ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἔλαυνε

κέντρῳ ἐπισπέρχων ὡς οὐκ ἀί̈οντι ἐοικώς. 430

ὅσσα δὲ δίσκου οὖρα κατωμαδίοιο πέλονται,

ὅν τ' αἰζηὸς ἀφῆκεν ἀνὴρ πειρώμενος ἥβης,

τόσσον ἐπιδραμέτην: αἳ δ' ἠρώησαν ὀπίσσω

Ἀτρεί̈δεω: αὐτὸς γὰρ ἑκὼν μεθέηκεν ἐλαύνειν

μή πως συγκύρσειαν ὁδῷ ἔνι μώνυχες ἵπποι, 435

δίφρους τ' ἀνστρέψειαν ἐϋπλεκέας, κατὰ δ' αὐτοὶ

ἐν κονίῃσι πέσοιεν ἐπειγόμενοι περὶ νίκης.

τὸν καὶ νεικείων προσέφη ξανθὸς Μενέλαος:

Ἀντίλοχ' οὔ τις σεῖο βροτῶν ὀλοώτερος ἄλλος:

ἔρρ', ἐπεὶ οὔ σ' ἔτυμόν γε φάμεν πεπνῦσθαι Ἀχαιοί. 440

ἀλλ' οὐ μὰν οὐδ' ὧς ἄτερ ὅρκου οἴσῃ ἄεθλον.

ὣς εἰπὼν ἵπποισιν ἐκέκλετο φώνησέν τε:

μή μοι ἐρύκεσθον μὴ δ' ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.

φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα

ἢ ὑμῖν: ἄμφω γὰρ ἀτέμβονται νεότητος. 445

ὣς ἔφαθ', οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν

μᾶλλον ἐπιδραμέτην, τάχα δέ σφισιν ἄγχι γένοντο.

Ἀργεῖοι δ' ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσορόωντο

ἵππους: τοὶ δὲ πέτοντο κονίοντες πεδίοιο.

πρῶτος δ' Ἰδομενεὺς Κρητῶν ἀγὸς ἐφράσαθ' ἵππους: 450

ἧστο γὰρ ἐκτὸς ἀγῶνος ὑπέρτατος ἐν περιωπῇ:

τοῖο δ' ἄνευθεν ἐόντος ὁμοκλητῆρος ἀκούσας

ἔγνω, φράσσατο δ' ἵππον ἀριπρεπέα προὔχοντα,

ὃς τὸ μὲν ἄλλο τόσον φοῖνιξ ἦν, ἐν δὲ μετώπῳ

λευκὸν σῆμα τέτυκτο περίτροχον ἠύ̈τε μήνη. 455

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

οἶος ἐγὼν ἵππους αὐγάζομαι ἦε καὶ ὑμεῖς;

ἄλλοι μοι δοκέουσι παροίτεροι ἔμμεναι ἵπποι,

ἄλλος δ' ἡνίοχος ἰνδάλλεται: αἳ δέ που αὐτοῦ 460

ἔβλαβεν ἐν πεδίῳ, αἳ κεῖσέ γε φέρτεραι ἦσαν:

ἤτοι γὰρ τὰς πρῶτα ἴδον περὶ τέρμα βαλούσας,

νῦν δ' οὔ πῃ δύναμαι ἰδέειν: πάντῃ δέ μοι ὄσσε

Τρωϊκὸν ἂμ πεδίον παπταίνετον εἰσορόωντι:

ἦε τὸν ἡνίοχον φύγον ἡνία, οὐδὲ δυνάσθη 465

εὖ σχεθέειν περὶ τέρμα καὶ οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας:

ἔνθά μιν ἐκπεσέειν ὀί̈ω σύν θ' ἅρματα ἆξαι,

αἳ δ' ἐξηρώησαν, ἐπεὶ μένος ἔλλαβε θυμόν.

ἀλλὰ ἴδεσθε καὶ ὔμμες ἀνασταδόν: οὐ γὰρ ἔγωγε

εὖ διαγιγνώσκω: δοκέει δέ μοι ἔμμεναι ἀνὴρ 470

Αἰτωλὸς γενεήν, μετὰ δ' Ἀργείοισιν ἀνάσσει

Τυδέος ἱπποδάμου υἱὸς κρατερὸς Διομήδης.

τὸν δ' αἰσχρῶς ἐνένιπεν Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας:

Ἰδομενεῦ τί πάρος λαβρεύεαι; αἳ δέ τ' ἄνευθεν

ἵπποι ἀερσίποδες πολέος πεδίοιο δίενται. 475

οὔτε νεώτατός ἐσσι μετ' Ἀργείοισι τοσοῦτον,

οὔτέ τοι ὀξύτατον κεφαλῆς ἐκδέρκεται ὄσσε:

ἀλλ' αἰεὶ μύθοις λαβρεύεαι: οὐδέ τί σε χρὴ

λαβραγόρην ἔμεναι: πάρα γὰρ καὶ ἀμείνονες ἄλλοι.

ἵπποι δ' αὐταὶ ἔασι παροίτεραι, αἳ τὸ πάρος περ, 480

Εὐμήλου, ἐν δ' αὐτὸς ἔχων εὔληρα βέβηκε.

τὸν δὲ χολωσάμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα:

Αἶαν νεῖκος ἄριστε κακοφραδὲς ἄλλά τε πάντα

δεύεαι Ἀργείων, ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής.

δεῦρό νυν ἢ τρίποδος περιδώμεθον ἠὲ λέβητος, 485

ἴστορα δ' Ἀτρεί̈δην Ἀγαμέμνονα θείομεν ἄμφω,

ὁππότεραι πρόσθ' ἵπποι, ἵνα γνώῃς ἀποτίνων.

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας

χωόμενος χαλεποῖσιν ἀμείψασθαι ἐπέεσσι:

καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτ' ἔρις γένετ' ἀμφοτέροισιν, 490

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ φάτο μῦθον:

μηκέτι νῦν χαλεποῖσιν ἀμείβεσθον ἐπέεσσιν

Αἶαν Ἰδομενεῦ τε κακοῖς, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε.

καὶ δ' ἄλλῳ νεμεσᾶτον ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.

ἀλλ' ὑμεῖς ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσοράασθε 495

ἵππους: οἳ δὲ τάχ' αὐτοὶ ἐπειγόμενοι περὶ νίκης

ἐνθάδ' ἐλεύσονται: τότε δὲ γνώσεσθε ἕκαστος

ἵππους Ἀργείων, οἳ δεύτεροι οἵ τε πάροιθεν.

ὣς φάτο, Τυδεί̈δης δὲ μάλα σχεδὸν ἦλθε διώκων,

μάστι δ' αἰὲν ἔλαυνε κατωμαδόν: οἳ δέ οἱ ἵπποι 500

ὑψόσ' ἀειρέσθην ῥίμφα πρήσσοντε κέλευθον.

αἰεὶ δ' ἡνίοχον κονίης ῥαθάμιγγες ἔβαλλον,

ἅρματα δὲ χρυσῷ πεπυκασμένα κασσιτέρῳ τε

ἵπποις ὠκυπόδεσσιν ἐπέτρεχον: οὐδέ τι πολλὴ

γίγνετ' ἐπισσώτρων ἁρματροχιὴ κατόπισθεν 505

ἐν λεπτῇ κονίῃ: τὼ δὲ σπεύδοντε πετέσθην.

στῆ δὲ μέσῳ ἐν ἀγῶνι, πολὺς δ' ἀνεκήκιεν ἱδρὼς

ἵππων ἔκ τε λόφων καὶ ἀπὸ στέρνοιο χαμᾶζε.

αὐτὸς δ' ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε παμφανόωντος,

κλῖνε δ' ἄρα μάστιγα ποτὶ ζυγόν: οὐδὲ μάτησεν 510

ἴφθιμος Σθένελος, ἀλλ' ἐσσυμένως λάβ' ἄεθλον,

δῶκε δ' ἄγειν ἑτάροισιν ὑπερθύμοισι γυναῖκα

καὶ τρίποδ' ὠτώεντα φέρειν: ὃ δ' ἔλυεν ὑφ' ἵππους.

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀντίλοχος Νηλήϊος ἤλασεν ἵππους

κέρδεσιν, οὔ τι τάχει γε, παραφθάμενος Μενέλαον: 515

ἀλλὰ καὶ ὧς Μενέλαος ἔχ' ἐγγύθεν ὠκέας ἵππους.

ὅσσον δὲ τροχοῦ ἵππος ἀφίσταται, ὅς ῥα ἄνακτα

ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι:

τοῦ μέν τε ψαύουσιν ἐπισσώτρου τρίχες ἄκραι

οὐραῖαι: ὃ δέ τ' ἄγχι μάλα τρέχει, οὐδέ τι πολλὴ 520

χώρη μεσσηγὺς πολέος πεδίοιο θέοντος:

τόσσον δὴ Μενέλαος ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο

λείπετ': ἀτὰρ τὰ πρῶτα καὶ ἐς δίσκουρα λέλειπτο,

ἀλλά μιν αἶψα κίχανεν: ὀφέλλετο γὰρ μένος ἠὺ̈

ἵππου τῆς Ἀγαμεμνονέης καλλίτριχος Αἴθης: 525

εἰ δέ κ' ἔτι προτέρω γένετο δρόμος ἀμφοτέροισι,

τώ κέν μιν παρέλασσ' οὐδ' ἀμφήριστον ἔθηκεν.

αὐτὰρ Μηριόνης θεράπων ἐὺ̈ς Ἰδομενῆος

λείπετ' ἀγακλῆος Μενελάου δουρὸς ἐρωήν:

βάρδιστοι μὲν γάρ οἱ ἔσαν καλλίτριχες ἵπποι, 530

ἤκιστος δ' ἦν αὐτὸς ἐλαυνέμεν ἅρμ' ἐν ἀγῶνι.

υἱὸς δ' Ἀδμήτοιο πανύστατος ἤλυθεν ἄλλων

ἕλκων ἅρματα καλὰ ἐλαύνων πρόσσοθεν ἵππους.

τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,

στὰς δ' ἄρ' ἐν Ἀργείοις ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευε: 535

λοῖσθος ἀνὴρ ὤριστος ἐλαύνει μώνυχας ἵππους:

ἀλλ' ἄγε δή οἱ δῶμεν ἀέθλιον ὡς ἐπιεικὲς

δεύτερ': ἀτὰρ τὰ πρῶτα φερέσθω Τυδέος υἱός.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευε.

καί νύ κέ οἱ πόρεν ἵππον, ἐπῄνησαν γὰρ Ἀχαιοί, 540

εἰ μὴ ἄρ' Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς

Πηλεί̈δην Ἀχιλῆα δίκῃ ἠμείψατ' ἀναστάς:

ὦ Ἀχιλεῦ μάλα τοι κεχολώσομαι αἴ κε τελέσσῃς

τοῦτο ἔπος: μέλλεις γὰρ ἀφαιρήσεσθαι ἄεθλον

τὰ φρονέων ὅτι οἱ βλάβεν ἅρματα καὶ ταχέ' ἵππω 545

αὐτός τ' ἐσθλὸς ἐών: ἀλλ' ὤφελεν ἀθανάτοισιν

εὔχεσθαι: τό κεν οὔ τι πανύστατος ἦλθε διώκων.

εἰ δέ μιν οἰκτίρεις καί τοι φίλος ἔπλετο θυμῷ

ἔστί τοι ἐν κλισίῃ χρυσὸς πολύς, ἔστι δὲ χαλκὸς

καὶ πρόβατ', εἰσὶ δέ τοι δμῳαὶ καὶ μώνυχες ἵπποι: 550

τῶν οἱ ἔπειτ' ἀνελὼν δόμεναι καὶ μεῖζον ἄεθλον

ἠὲ καὶ αὐτίκα νῦν, ἵνα σ' αἰνήσωσιν Ἀχαιοί.

τὴν δ' ἐγὼ οὐ δώσω: περὶ δ' αὐτῆς πειρηθήτω

ἀνδρῶν ὅς κ' ἐθέλῃσιν ἐμοὶ χείρεσσι μάχεσθαι.

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς 555

χαίρων Ἀντιλόχῳ, ὅτι οἱ φίλος ἦεν ἑταῖρος:

καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

Ἀντίλοχ', εἰ μὲν δή με κελεύεις οἴκοθεν ἄλλο

Εὐμήλῳ ἐπιδοῦναι, ἐγὼ δέ κε καὶ τὸ τελέσσω.

δώσω οἱ θώρηκα, τὸν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων 560

χάλκεον, ᾧ πέρι χεῦμα φαεινοῦ κασσιτέροιο

ἀμφιδεδίνηται: πολέος δέ οἱ ἄξιος ἔσται.

ἦ ῥα, καὶ Αὐτομέδοντι φίλῳ ἐκέλευσεν ἑταίρῳ

οἰσέμεναι κλισίηθεν: ὃ δ' ᾤχετο καί οἱ ἔνεικεν,

Εὐμήλῳ δ' ἐν χερσὶ τίθει: ὃ δὲ δέξατο χαίρων. 565

τοῖσι δὲ καὶ Μενέλαος ἀνίστατο θυμὸν ἀχεύων

Ἀντιλόχῳ ἄμοτον κεχολωμένος: ἐν δ' ἄρα κῆρυξ

χειρὶ σκῆπτρον ἔθηκε, σιωπῆσαί τε κέλευσεν

Ἀργείους: ὃ δ' ἔπειτα μετηύδα ἰσόθεος φώς:

Ἀντίλοχε πρόσθεν πεπνυμένε ποῖον ἔρεξας. 570

ᾔσχυνας μὲν ἐμὴν ἀρετήν, βλάψας δέ μοι ἵππους

τοὺς σοὺς πρόσθε βαλών, οἵ τοι πολὺ χείρονες ἦσαν.

ἀλλ' ἄγετ' Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

ἐς μέσον ἀμφοτέροισι δικάσσατε, μὴ δ' ἐπ' ἀρωγῇ,

μή ποτέ τις εἴπῃσιν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων: 575

Ἀντίλοχον ψεύδεσσι βιησάμενος Μενέλαος

οἴχεται ἵππον ἄγων, ὅτι οἱ πολὺ χείρονες ἦσαν

ἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείσσων ἀρετῇ τε βίῃ τε.

εἰ δ' ἄγ' ἐγὼν αὐτὸς δικάσω, καί μ' οὔ τινά φημι

ἄλλον ἐπιπλήξειν Δαναῶν: ἰθεῖα γὰρ ἔσται. 580

Ἀντίλοχ' εἰ δ' ἄγε δεῦρο διοτρεφές, ἣ θέμις ἐστί,

στὰς ἵππων προπάροιθε καὶ ἅρματος, αὐτὰρ ἱμάσθλην

χερσὶν ἔχε ῥαδινήν, ᾗ περ τὸ πρόσθεν ἔλαυνες,

ἵππων ἁψάμενος γαιήοχον ἐννοσίγαιον

ὄμνυθι μὴ μὲν ἑκὼν τὸ ἐμὸν δόλῳ ἅρμα πεδῆσαι. 585

τὸν δ' αὖτ' Ἀντίλοχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα:

ἄνσχεο νῦν: πολλὸν γὰρ ἔγωγε νεώτερός εἰμι

σεῖο ἄναξ Μενέλαε, σὺ δὲ πρότερος καὶ ἀρείων.

οἶσθ' οἷαι νέου ἀνδρὸς ὑπερβασίαι τελέθουσι:

κραιπνότερος μὲν γάρ τε νόος, λεπτὴ δέ τε μῆτις. 590

τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη: ἵππον δέ τοι αὐτὸς

δώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλο

μεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναι

βουλοίμην ἢ σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάντα

ἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός. 595

ἦ ῥα καὶ ἵππον ἄγων μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς

ἐν χείρεσσι τίθει Μενελάου: τοῖο δὲ θυμὸς

ἰάνθη ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρση

ληί̈ου ἀλδήσκοντος, ὅτε φρίσσουσιν ἄρουραι:

ὣς ἄρα σοὶ Μενέλαε μετὰ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη. 600

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα:

Ἀντίλοχε νῦν μέν τοι ἐγὼν ὑποείξομαι αὐτὸς

χωόμενος, ἐπεὶ οὔ τι παρήορος οὐδ' ἀεσίφρων

ἦσθα πάρος: νῦν αὖτε νόον νίκησε νεοίη.

δεύτερον αὖτ' ἀλέασθαι ἀμείνονας ἠπεροπεύειν. 605

οὐ γάρ κέν με τάχ' ἄλλος ἀνὴρ παρέπεισεν Ἀχαιῶν.

ἀλλὰ σὺ γὰρ δὴ πολλὰ πάθες καὶ πολλὰ μόγησας

σός τε πατὴρ ἀγαθὸς καὶ ἀδελφεὸς εἵνεκ' ἐμεῖο:

τώ τοι λισσομένῳ ἐπιπείσομαι, ἠδὲ καὶ ἵππον

δώσω ἐμήν περ ἐοῦσαν, ἵνα γνώωσι καὶ οἵδε 610

ὡς ἐμὸς οὔ ποτε θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.

ἦ ῥα, καὶ Ἀντιλόχοιο Νοήμονι δῶκεν ἑταίρῳ

ἵππον ἄγειν: ὃ δ' ἔπειτα λέβηθ' ἕλε παμφανόωντα.

Μηριόνης δ' ἀνάειρε δύω χρυσοῖο τάλαντα

τέτρατος, ὡς ἔλασεν. πέμπτον δ' ὑπελείπετ' ἄεθλον, 615

ἀμφίθετος φιάλη: τὴν Νέστορι δῶκεν Ἀχιλλεὺς

Ἀργείων ἀν' ἀγῶνα φέρων, καὶ ἔειπε παραστάς:

τῆ νῦν, καὶ σοὶ τοῦτο γέρον κειμήλιον ἔστω

Πατρόκλοιο τάφου μνῆμ' ἔμμεναι: οὐ γὰρ ἔτ' αὐτὸν

ὄψῃ ἐν Ἀργείοισι: δίδωμι δέ τοι τόδ' ἄεθλον 620

αὔτως: οὐ γὰρ πύξ γε μαχήσεαι, οὐδὲ παλαίσεις,

οὐδ' ἔτ' ἀκοντιστὺν ἐσδύσεαι, οὐδὲ πόδεσσι

θεύσεαι: ἤδη γὰρ χαλεπὸν κατὰ γῆρας ἐπείγει.

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει: ὃ δ' ἐδέξατο χαίρων,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα: 625

ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα τέκος κατὰ μοῖραν ἔειπες:

οὐ γὰρ ἔτ' ἔμπεδα γυῖα φίλος πόδες, οὐδέ τι χεῖρες

ὤμων ἀμφοτέρωθεν ἐπαί̈σσονται ἐλαφραί.

εἴθ' ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη

ὡς ὁπότε κρείοντ' Ἀμαρυγκέα θάπτον Ἐπειοὶ 630

Βουπρασίῳ, παῖδες δ' ἔθεσαν βασιλῆος ἄεθλα:

ἔνθ' οὔ τίς μοι ὁμοῖος ἀνὴρ γένετ', οὔτ' ἄρ' Ἐπειῶν

οὔτ' αὐτῶν Πυλίων οὔτ' Αἰτωλῶν μεγαθύμων.

πὺξ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδεα Ἤνοπος υἱόν,

Ἀγκαῖον δὲ πάλῃ Πλευρώνιον, ὅς μοι ἀνέστη: 635

Ἴφικλον δὲ πόδεσσι παρέδραμον ἐσθλὸν ἐόντα,

δουρὶ δ' ὑπειρέβαλον Φυλῆά τε καὶ Πολύδωρον.

οἴοισίν μ' ἵπποισι παρήλασαν Ἀκτορίωνε

πλήθει πρόσθε βαλόντες ἀγασσάμενοι περὶ νίκης,

οὕνεκα δὴ τὰ μέγιστα παρ' αὐτόθι λείπετ' ἄεθλα. 640

οἳ δ' ἄρ' ἔσαν δίδυμοι: ὃ μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν,

ἔμπεδον ἡνιόχευ', ὃ δ' ἄρα μάστιγι κέλευεν.

ὥς ποτ' ἔον: νῦν αὖτε νεώτεροι ἀντιοώντων

ἔργων τοιούτων: ἐμὲ δὲ χρὴ γήραϊ λυγρῷ

πείθεσθαι, τότε δ' αὖτε μετέπρεπον ἡρώεσσιν. 645

ἀλλ' ἴθι καὶ σὸν ἑταῖρον ἀέθλοισι κτερέϊζε.

τοῦτο δ' ἐγὼ πρόφρων δέχομαι, χαίρει δέ μοι ἦτορ,

ὥς μευ ἀεὶ μέμνησαι ἐνηέος, οὐδέ σε λήθω,

τιμῆς ἧς τέ μ' ἔοικε τετιμῆσθαι μετ' Ἀχαιοῖς.

σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδ' ἀντὶ χάριν μενοεικέα δοῖεν. 650

ὣς φάτο, Πηλεί̈δης δὲ πολὺν καθ' ὅμιλον Ἀχαιῶν

ᾤχετ', ἐπεὶ πάντ' αἶνον ἐπέκλυε Νηλεί̈δαο.

αὐτὰρ ὃ πυγμαχίης ἀλεγεινῆς θῆκεν ἄεθλα:

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κατέδησ' ἐν ἀγῶνι

ἑξέτε' ἀδμήτην, ἥ τ' ἀλγίστη δαμάσασθαι: 655

τῷ δ' ἄρα νικηθέντι τίθει δέπας ἀμφικύπελλον.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

Ἀτρεί̈δη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,

πὺξ μάλ' ἀνασχομένω πεπληγέμεν: ᾧ δέ κ' Ἀπόλλων 660

δώῃ καμμονίην, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί,

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κλισίην δὲ νεέσθω:

αὐτὰρ ὃ νικηθεὶς δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον.

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' ἀνὴρ ἠύ̈ς τε μέγας τε

εἰδὼς πυγμαχίης υἱὸς Πανοπῆος Ἐπειός, 665

ἅψατο δ' ἡμιόνου ταλαεργοῦ φώνησέν τε:

ἆσσον ἴτω ὅς τις δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον:

ἡμίονον δ' οὔ φημί τιν' ἀξέμεν ἄλλον Ἀχαιῶν

πυγμῇ νικήσαντ', ἐπεὶ εὔχομαι εἶναι ἄριστος.

ἦ οὐχ ἅλις ὅττι μάχης ἐπιδεύομαι; οὐδ' ἄρα πως ἦν 670

ἐν πάντεσσ' ἔργοισι δαήμονα φῶτα γενέσθαι.

ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται:

ἀντικρὺ χρόα τε ῥήξω σύν τ' ὀστέ' ἀράξω.

κηδεμόνες δέ οἱ ἐνθάδ' ἀολλέες αὖθι μενόντων,

οἵ κέ μιν ἐξοίσουσιν ἐμῇς ὑπὸ χερσὶ δαμέντα. 675

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.

Εὐρύαλος δέ οἱ οἶος ἀνίστατο ἰσόθεος φὼς

Μηκιστῆος υἱὸς Ταλαϊονίδαο ἄνακτος,

ὅς ποτε Θήβας δ' ἦλθε δεδουπότος Οἰδιπόδαο

ἐς τάφον: ἔνθα δὲ πάντας ἐνίκα Καδμείωνας. 680

τὸν μὲν Τυδεί̈δης δουρὶ κλυτὸς ἀμφεπονεῖτο

θαρσύνων ἔπεσιν, μέγα δ' αὐτῷ βούλετο νίκην.

ζῶμα δέ οἱ πρῶτον παρακάββαλεν, αὐτὰρ ἔπειτα

δῶκεν ἱμάντας ἐϋτμήτους βοὸς ἀγραύλοιο.

τὼ δὲ ζωσαμένω βήτην ἐς μέσσον ἀγῶνα, 685

ἄντα δ' ἀνασχομένω χερσὶ στιβαρῇσιν ἅμ' ἄμφω

σύν ῥ' ἔπεσον, σὺν δέ σφι βαρεῖαι χεῖρες ἔμιχθεν.

δεινὸς δὲ χρόμαδος γενύων γένετ', ἔρρεε δ' ἱδρὼς

πάντοθεν ἐκ μελέων: ἐπὶ δ' ὄρνυτο δῖος Ἐπειός,

κόψε δὲ παπτήναντα παρήϊον: οὐδ' ἄρ' ἔτι δὴν 690

ἑστήκειν: αὐτοῦ γὰρ ὑπήριπε φαίδιμα γυῖα.

ὡς δ' ὅθ' ὑπὸ φρικὸς Βορέω ἀναπάλλεται ἰχθὺς

θίν' ἐν φυκιόεντι, μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν,

ὣς πληγεὶς ἀνέπαλτ': αὐτὰρ μεγάθυμος Ἐπειὸς

χερσὶ λαβὼν ὤρθωσε: φίλοι δ' ἀμφέσταν ἑταῖροι, 695

οἵ μιν ἄγον δι' ἀγῶνος ἐφελκομένοισι πόδεσσιν

αἷμα παχὺ πτύοντα κάρη βάλλονθ' ἑτέρωσε:

κὰδ δ' ἀλλοφρονέοντα μετὰ σφίσιν εἷσαν ἄγοντες,

αὐτοὶ δ' οἰχόμενοι κόμισαν δέπας ἀμφικύπελλον.

Πηλεί̈δης δ' αἶψ' ἄλλα κατὰ τρίτα θῆκεν ἄεθλα 700

δεικνύμενος Δαναοῖσι παλαισμοσύνης ἀλεγεινῆς,

τῷ μὲν νικήσαντι μέγαν τρίποδ' ἐμπυριβήτην,

τὸν δὲ δυωδεκάβοιον ἐνὶ σφίσι τῖον Ἀχαιοί:

ἀνδρὶ δὲ νικηθέντι γυναῖκ' ἐς μέσσον ἔθηκε,

πολλὰ δ' ἐπίστατο ἔργα, τίον δέ ἑ τεσσαράβοιον. 705

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθον.

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,

ἂν δ' Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο κέρδεα εἰδώς.

ζωσαμένω δ' ἄρα τώ γε βάτην ἐς μέσσον ἀγῶνα, 710

ἀγκὰς δ' ἀλλήλων λαβέτην χερσὶ στιβαρῇσιν

ὡς ὅτ' ἀμείβοντες, τούς τε κλυτὸς ἤραρε τέκτων

δώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων.

τετρίγει δ' ἄρα νῶτα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν

ἑλκόμενα στερεῶς: κατὰ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρώς, 715

πυκναὶ δὲ σμώδιγγες ἀνὰ πλευράς τε καὶ ὤμους

αἵματι φοινικόεσσαι ἀνέδραμον: οἳ δὲ μάλ' αἰεὶ

νίκης ἱέσθην τρίποδος πέρι ποιητοῖο:

οὔτ' Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι οὔδει τε πελάσσαι,

οὔτ' Αἴας δύνατο, κρατερὴ δ' ἔχεν ἲς Ὀδυσῆος. 720

ἀλλ' ὅτε δή ῥ' ἀνίαζον ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς,

δὴ τότε μιν προσέειπε μέγας Τελαμώνιος Αἴας:

διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχαν' Ὀδυσσεῦ

ἤ μ' ἀνάειρ', ἢ ἐγὼ σέ: τὰ δ' αὖ Διὶ πάντα μελήσει.

ὣς εἰπὼν ἀνάειρε: δόλου δ' οὐ λήθετ' Ὀδυσσεύς: 725

κόψ' ὄπιθεν κώληπα τυχών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα,

κὰδ δ' ἔβαλ' ἐξοπίσω: ἐπὶ δὲ στήθεσσιν Ὀδυσσεὺς

κάππεσε: λαοὶ δ' αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.

δεύτερος αὖτ' ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

κίνησεν δ' ἄρα τυτθὸν ἀπὸ χθονός, οὐδ' ἔτ' ἄειρεν, 730

ἐν δὲ γόνυ γνάμψεν: ἐπὶ δὲ χθονὶ κάππεσον ἄμφω

πλησίοι ἀλλήλοισι, μιάνθησαν δὲ κονίῃ.

καί νύ κε τὸ τρίτον αὖτις ἀναί̈ξαντ' ἐπάλαιον,

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ κατέρυκε:

μηκέτ' ἐρείδεσθον, μὴ δὲ τρίβεσθε κακοῖσι: 735

νίκη δ' ἀμφοτέροισιν: ἀέθλια δ' ἶσ' ἀνελόντες

ἔρχεσθ', ὄφρα καὶ ἄλλοι ἀεθλεύωσιν Ἀχαιοί.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο,

καί ῥ' ἀπομορξαμένω κονίην δύσαντο χιτῶνας.

Πηλεί̈δης δ' αἶψ' ἄλλα τίθει ταχυτῆτος ἄεθλα 740

ἀργύρεον κρητῆρα τετυγμένον: ἓξ δ' ἄρα μέτρα

χάνδανεν, αὐτὰρ κάλλει ἐνίκα πᾶσαν ἐπ' αἶαν

πολλόν, ἐπεὶ Σιδόνες πολυδαίδαλοι εὖ ἤσκησαν,

Φοίνικες δ' ἄγον ἄνδρες ἐπ' ἠεροειδέα πόντον,

στῆσαν δ' ἐν λιμένεσσι, Θόαντι δὲ δῶρον ἔδωκαν: 745

υἷος δὲ Πριάμοιο Λυκάονος ὦνον ἔδωκε

Πατρόκλῳ ἥρωϊ Ἰησονίδης Εὔνηος.

καὶ τὸν Ἀχιλλεὺς θῆκεν ἄεθλον οὗ ἑτάροιο,

ὅς τις ἐλαφρότατος ποσσὶ κραιπνοῖσι πέλοιτο:

δευτέρῳ αὖ βοῦν θῆκε μέγαν καὶ πίονα δημῷ, 750

ἡμιτάλαντον δὲ χρυσοῦ λοισθήϊ' ἔθηκε.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας,

ἂν δ' Ὀδυσεὺς πολύμητις, ἔπειτα δὲ Νέστορος υἱὸς 755

Ἀντίλοχος: ὃ γὰρ αὖτε νέους ποσὶ πάντας ἐνίκα.

στὰν δὲ μεταστοιχί: σήμηνε δὲ τέρματ' Ἀχιλλεύς.

τοῖσι δ' ἀπὸ νύσσης τέτατο δρόμος: ὦκα δ' ἔπειτα

ἔκφερ' Ὀϊλιάδης: ἐπὶ δ' ὄρνυτο δῖος Ὀδυσσεὺς

ἄγχι μάλ', ὡς ὅτε τίς τε γυναικὸς ἐϋζώνοιο 760

στήθεός ἐστι κανών, ὅν τ' εὖ μάλα χερσὶ τανύσσῃ

πηνίον ἐξέλκουσα παρὲκ μίτον, ἀγχόθι δ' ἴσχει

στήθεος: ὣς Ὀδυσεὺς θέεν ἐγγύθεν, αὐτὰρ ὄπισθεν

ἴχνια τύπτε πόδεσσι πάρος κόνιν ἀμφιχυθῆναι:

κὰδ δ' ἄρα οἱ κεφαλῆς χέ' ἀϋτμένα δῖος Ὀδυσσεὺς 765

αἰεὶ ῥίμφα θέων: ἴαχον δ' ἐπὶ πάντες Ἀχαιοὶ

νίκης ἱεμένῳ, μάλα δὲ σπεύδοντι κέλευον.

ἀλλ' ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον, αὐτίκ' Ὀδυσσεὺς

εὔχετ' Ἀθηναίῃ γλαυκώπιδι ὃν κατὰ θυμόν:

κλῦθι θεά, ἀγαθή μοι ἐπίρροθος ἐλθὲ ποδοῖιν. 770

ὣς ἔφατ' εὐχόμενος: τοῦ δ' ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,

γυῖα δ' ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.

ἀλλ' ὅτε δὴ τάχ' ἔμελλον ἐπαί̈ξασθαι ἄεθλον,

ἔνθ' Αἴας μὲν ὄλισθε θέων, βλάψεν γὰρ Ἀθήνη,

τῇ ῥα βοῶν κέχυτ' ὄνθος ἀποκταμένων ἐριμύκων, 775

οὓς ἐπὶ Πατρόκλῳ πέφνεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς:

ἐν δ' ὄνθου βοέου πλῆτο στόμα τε ῥῖνάς τε:

κρητῆρ' αὖτ' ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

ὡς ἦλθε φθάμενος: ὃ δὲ βοῦν ἕλε φαίδιμος Αἴας.

στῆ δὲ κέρας μετὰ χερσὶν ἔχων βοὸς ἀγραύλοιο 780

ὄνθον ἀποπτύων, μετὰ δ' Ἀργείοισιν ἔειπεν:

ὢ πόποι ἦ μ' ἔβλαψε θεὰ πόδας, ἣ τὸ πάρος περ

μήτηρ ὣς Ὀδυσῆϊ παρίσταται ἠδ' ἐπαρήγει.

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἐπ' αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν.

Ἀντίλοχος δ' ἄρα δὴ λοισθήϊον ἔκφερ' ἄεθλον 785

μειδιόων, καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

εἰδόσιν ὔμμ' ἐρέω πᾶσιν φίλοι, ὡς ἔτι καὶ νῦν

ἀθάνατοι τιμῶσι παλαιοτέρους ἀνθρώπους.

Αἴας μὲν γὰρ ἐμεῖ' ὀλίγον προγενέστερός ἐστιν,

οὗτος δὲ προτέρης γενεῆς προτέρων τ' ἀνθρώπων: 790

ὠμογέροντα δέ μίν φασ' ἔμμεναι: ἀργαλέον δὲ

ποσσὶν ἐριδήσασθαι Ἀχαιοῖς, εἰ μὴ Ἀχιλλεῖ.

ὣς φάτο, κύδηνεν δὲ ποδώκεα Πηλεί̈ωνα.

τὸν δ' Ἀχιλεὺς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπεν:

Ἀντίλοχ' οὐ μέν τοι μέλεος εἰρήσεται αἶνος, 795

ἀλλά τοι ἡμιτάλαντον ἐγὼ χρυσοῦ ἐπιθήσω.

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει, ὃ δ' ἐδέξατο χαίρων.

αὐτὰρ Πηλεί̈δης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος

θῆκ' ἐς ἀγῶνα φέρων, κατὰ δ' ἀσπίδα καὶ τρυφάλειαν

τεύχεα Σαρπήδοντος, ἅ μιν Πάτροκλος ἀπηύρα. 800

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν:

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,

τεύχεα ἑσσαμένω ταμεσίχροα χαλκὸν ἑλόντε

ἀλλήλων προπάροιθεν ὁμίλου πειρηθῆναι.

ὁππότερός κε φθῇσιν ὀρεξάμενος χρόα καλόν, 805

ψαύσῃ δ' ἐνδίνων διά τ' ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα,

τῷ μὲν ἐγὼ δώσω τόδε φάσγανον ἀργυρόηλον

καλὸν Θρηί̈κιον, τὸ μὲν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων:

τεύχεα δ' ἀμφότεροι ξυνήϊα ταῦτα φερέσθων:

καί σφιν δαῖτ' ἀγαθὴν παραθήσομεν ἐν κλισίῃσιν. 810

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,

ἂν δ' ἄρα Τυδεί̈δης ὦρτο, κρατερὸς Διομήδης.

οἳ δ' ἐπεὶ οὖν ἑκάτερθεν ὁμίλου θωρήχθησαν,

ἐς μέσον ἀμφοτέρω συνίτην μεμαῶτε μάχεσθαι

δεινὸν δερκομένω: θάμβος δ' ἔχε πάντας Ἀχαιούς. 815

ἀλλ' ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ' ἀλλήλοισιν ἰόντες,

τρὶς μὲν ἐπήϊξαν, τρὶς δὲ σχεδὸν ὁρμήθησαν.

ἔνθ' Αἴας μὲν ἔπειτα κατ' ἀσπίδα πάντοσ' ἐί̈σην

νύξ', οὐδὲ χρό' ἵκανεν: ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ:

Τυδεί̈δης δ' ἄρ' ἔπειτα ὑπὲρ σάκεος μεγάλοιο 820

αἰὲν ἐπ' αὐχένι κῦρε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκῇ.

καὶ τότε δή ῥ' Αἴαντι περιδείσαντες Ἀχαιοὶ

παυσαμένους ἐκέλευσαν ἀέθλια ἶσ' ἀνελέσθαι.

αὐτὰρ Τυδεί̈δῃ δῶκεν μέγα φάσγανον ἥρως

σὺν κολεῷ τε φέρων καὶ ἐϋτμήτῳ τελαμῶνι. 825

αὐτὰρ Πηλεί̈δης θῆκεν σόλον αὐτοχόωνον

ὃν πρὶν μὲν ῥίπτασκε μέγα σθένος Ἠετίωνος:

ἀλλ' ἤτοι τὸν ἔπεφνε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,

τὸν δ' ἄγετ' ἐν νήεσσι σὺν ἄλλοισι κτεάτεσσι.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν: 830

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.

εἴ οἱ καὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι πίονες ἀγροί,

ἕξει μιν καὶ πέντε περιπλομένους ἐνιαυτοὺς

χρεώμενος: οὐ μὲν γάρ οἱ ἀτεμβόμενός γε σιδήρου

ποιμὴν οὐδ' ἀροτὴρ εἶσ' ἐς πόλιν, ἀλλὰ παρέξει. 835

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μενεπτόλεμος Πολυποίτης,

ἂν δὲ Λεοντῆος κρατερὸν μένος ἀντιθέοιο,

ἂν δ' Αἴας Τελαμωνιάδης καὶ δῖος Ἐπειός.

ἑξείης δ' ἵσταντο, σόλον δ' ἕλε δῖος Ἐπειός,

ἧκε δὲ δινήσας: γέλασαν δ' ἐπὶ πάντες Ἀχαιοί. 840

δεύτερος αὖτ' ἀφέηκε Λεοντεὺς ὄζος Ἄρηος:

τὸ τρίτον αὖτ' ἔρριψε μέγας Τελαμώνιος Αἴας

χειρὸς ἄπο στιβαρῆς, καὶ ὑπέρβαλε σήματα πάντων.

ἀλλ' ὅτε δὴ σόλον εἷλε μενεπτόλεμος Πολυποίτης,

ὅσσόν τίς τ' ἔρριψε καλαύροπα βουκόλος ἀνήρ, 845

ἣ δέ θ' ἑλισσομένη πέτεται διὰ βοῦς ἀγελαίας,

τόσσον παντὸς ἀγῶνος ὑπέρβαλε: τοὶ δὲ βόησαν.

ἀνστάντες δ' ἕταροι Πολυποίταο κρατεροῖο

νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἔφερον βασιλῆος ἄεθλον.

αὐτὰρ ὃ τοξευτῇσι τίθει ἰόεντα σίδηρον, 850

κὰδ δ' ἐτίθει δέκα μὲν πελέκεας, δέκα δ' ἡμιπέλεκκα,

ἱστὸν δ' ἔστησεν νηὸς κυανοπρῴροιο

τηλοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ἐκ δὲ τρήρωνα πέλειαν

λεπτῇ μηρίνθῳ δῆσεν ποδός, ἧς ἄρ' ἀνώγει

τοξεύειν: ὃς μέν κε βάλῃ τρήρωνα πέλειαν, 855

πάντας ἀειράμενος πελέκεας οἶκον δὲ φερέσθω:

ὃς δέ κε μηρίνθοιο τύχῃ ὄρνιθος ἁμαρτών,

ἥσσων γὰρ δὴ κεῖνος, ὃ δ' οἴσεται ἡμιπέλεκκα.

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα βίη Τεύκροιο ἄνακτος,

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης θεράπων ἐὺ̈ς Ἰδομενῆος. 860

κλήρους δ' ἐν κυνέῃ χαλκήρεϊ πάλλον ἑλόντες,

Τεῦκρος δὲ πρῶτος κλήρῳ λάχεν: αὐτίκα δ' ἰὸν

ἧκεν ἐπικρατέως, οὐδ' ἠπείλησεν ἄνακτι

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.

ὄρνιθος μὲν ἅμαρτε: μέγηρε γάρ οἱ τό γ' Ἀπόλλων: 865

αὐτὰρ ὃ μήρινθον βάλε πὰρ πόδα, τῇ δέδετ' ὄρνις:

ἀντικρὺ δ' ἀπὸ μήρινθον τάμε πικρὸς ὀϊστός.

ἣ μὲν ἔπειτ' ἤϊξε πρὸς οὐρανόν, ἣ δὲ παρείθη

μήρινθος ποτὶ γαῖαν: ἀτὰρ κελάδησαν Ἀχαιοί.

σπερχόμενος δ' ἄρα Μηριόνης ἐξείρυσε χειρὸς 870

τόξον: ἀτὰρ δὴ ὀϊστὸν ἔχεν πάλαι, ὡς ἴθυνεν.

αὐτίκα δ' ἠπείλησεν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.

ὕψι δ' ὑπὸ νεφέων εἶδε τρήρωνα πέλειαν:

τῇ ῥ' ὅ γε δινεύουσαν ὑπὸ πτέρυγος βάλε μέσσην, 875

ἀντικρὺ δὲ διῆλθε βέλος: τὸ μὲν ἂψ ἐπὶ γαίῃ

πρόσθεν Μηριόναο πάγη ποδός: αὐτὰρ ἣ ὄρνις

ἱστῷ ἐφεζομένη νηὸς κυανοπρῴροιο

αὐχέν' ἀπεκρέμασεν, σὺν δὲ πτερὰ πυκνὰ λίασθεν.

ὠκὺς δ' ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο, τῆλε δ' ἀπ' αὐτοῦ 880

κάππεσε: λαοὶ δ' αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης πελέκεας δέκα πάντας ἄειρε,

Τεῦκρος δ' ἡμιπέλεκκα φέρεν κοίλας ἐπὶ νῆας.

αὐτὰρ Πηλεί̈δης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος,

κὰδ δὲ λέβητ' ἄπυρον βοὸς ἄξιον ἀνθεμόεντα 885

θῆκ' ἐς ἀγῶνα φέρων: καί ῥ' ἥμονες ἄνδρες ἀνέσταν:

ἂν μὲν ἄρ' Ἀτρεί̈δης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων,

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης, θεράπων ἐὺ̈ς Ἰδομενῆος.

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς:

Ἀτρεί̈δη: ἴδμεν γὰρ ὅσον προβέβηκας ἁπάντων 890

ἠδ' ὅσσον δυνάμει τε καὶ ἥμασιν ἔπλευ ἄριστος:

ἀλλὰ σὺ μὲν τόδ' ἄεθλον ἔχων κοίλας ἐπὶ νῆας

ἔρχευ, ἀτὰρ δόρυ Μηριόνῃ ἥρωϊ πόρωμεν,

εἰ σύ γε σῷ θυμῷ ἐθέλοις: κέλομαι γὰρ ἔγωγε.

ὣς ἔφατ', οὐδ' ἀπίθησεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων: 895

δῶκε δὲ Μηριόνῃ δόρυ χάλκεον: αὐτὰρ ὅ γ' ἥρως

Ταλθυβίῳ κήρυκι δίδου περικαλλὲς ἄεθλον.