Proverbs (Mishlei) Chapter 23

‎1 ‏כִּֽי־תֵ֭שֵׁב לִלְח֣וֹם אֶת־מוֹשֵׁ֑ל בִּ֥ין תָּ֝בִ֗ין אֶת־אֲשֶׁ֥ר לְפָנֶֽיךָ׃

‎2 ‏וְשַׂמְתָּ֣ שַׂכִּ֣ין בְּלֹעֶ֑ךָ אִם־בַּ֖עַל נֶ֣פֶשׁ אָֽתָּה׃

‎3 ‏אַל־תִּ֭תְאָו^q לְמַטְעַמּוֹתָ֑יו וְ֝ה֗וּא לֶ֣חֶם כְּזָבִֽים׃

‎4 ‏אַל־תִּיגַ֥ע לְֽהַעֲשִׁ֑יר מִֽבִּינָתְךָ֥ חֲדָֽל׃

‎5 ‏התעוף הֲתָ֤עִיף עֵינֶ֥יךָ בּ֗וֹ וְֽאֵ֫ינֶ֥נּוּ כִּ֤י עָשֹׂ֣ה יַעֲשֶׂה־לּ֣וֹ כְנָפַ֑יִם כְּ֝נֶ֗שֶׁר ועיף יָע֥וּף הַשָּׁמָֽיִם׃ פ

‎6 ‏אַל־תִּלְחַ֗ם אֶת־לֶ֭חֶם רַ֣ע עָ֑יִן וְאַל־תתאו תִּ֝תְאָ֗יו לְמַטְעַמֹּתָֽיו׃

‎7 ‏כִּ֤י׀ כְּמוֹ־שָׁעַ֥ר בְּנַפְשׁ֗וֹ כֶּ֫ן־ה֥וּא אֱכֹ֣ל וּ֭שְׁתֵה יֹ֣אמַר לָ֑ךְ וְ֝לִבּ֗וֹ בַּל־עִמָּֽךְ׃

‎8 ‏פִּֽתְּךָ־אָכַ֥לְתָּ תְקִיאֶ֑נָּה וְ֝שִׁחַ֗תָּ דְּבָרֶ֥יךָ הַנְּעִימִֽים׃

‎9 ‏בְּאָזְנֵ֣י כְ֭סִיל אַל־תְּדַבֵּ֑ר כִּֽי־יָ֝ב֗וּז לְשֵׂ֣כֶל מִלֶּֽיךָ׃

‎10 ‏אַל־תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם וּבִשְׂדֵ֥י יְ֝תוֹמִ֗ים אַל־תָּבֹֽא׃

‎11 ‏כִּֽי־גֹאֲלָ֥ם חָזָ֑ק הֽוּא־יָרִ֖יב אֶת־רִיבָ֣ם אִתָּֽךְ׃

‎12 ‏הָבִ֣יאָה לַמּוּסָ֣ר לִבֶּ֑ךָ וְ֝אָזְנֶ֗ךָ לְאִמְרֵי־דָֽעַת׃

‎13 ‏אַל־תִּמְנַ֣ע מִנַּ֣עַר מוּסָ֑ר כִּֽי־תַכֶּ֥נּוּ בַ֝שֵּׁ֗בֶט לֹ֣א יָמֽוּת׃

‎14 ‏אַ֭תָּה בַּשֵּׁ֣בֶט תַּכֶּ֑נּוּ וְ֝נַפְשׁ֗וֹ מִשְּׁא֥וֹל תַּצִּֽיל׃

‎15 ‏בְּ֭נִי אִם־חָכַ֣ם לִבֶּ֑ךָ יִשְׂמַ֖ח לִבִּ֣י גַם־אָֽנִי׃

‎16 ‏וְתַעְלֹ֥זְנָה כִלְיוֹתָ֑י בְּדַבֵּ֥ר שְׂ֝פָתֶ֗יךָ מֵישָׁרִֽים׃

‎17 ‏אַל־יְקַנֵּ֣א לִ֭בְּךָ בַּֽחַטָּאִ֑ים כִּ֥י אִם־בְּיִרְאַת־יְ֝הוָ֗ה כָּל־הַיּֽוֹם׃

‎18 ‏כִּ֭י אִם־יֵ֣שׁ אַחֲרִ֑ית וְ֝תִקְוָתְךָ֗ לֹ֣א תִכָּרֵֽת׃

‎19 ‏שְׁמַע־אַתָּ֣ה בְנִ֣י וַחֲכָ֑ם וְאַשֵּׁ֖ר בַּדֶּ֣רֶךְ לִבֶּֽךָ׃

‎20 ‏אַל־תְּהִ֥י בְסֹֽבְאֵי־יָ֑יִן בְּזֹלֲלֵ֖י בָשָׂ֣ר לָֽמוֹ׃

‎21 ‏כִּי־סֹבֵ֣א וְ֭זוֹלֵל יִוָּרֵ֑שׁ וּ֝קְרָעִ֗ים תַּלְבִּ֥ישׁ נוּמָֽה׃

‎22 ‏שְׁמַ֣ע לְ֭אָבִיךָ זֶ֣ה יְלָדֶ֑ךָ וְאַל־תָּ֝ב֗וּז כִּֽי־זָקְנָ֥ה אִמֶּֽךָ׃

‎23 ‏אֱמֶ֣ת קְ֭נֵה וְאַל־תִּמְכֹּ֑ר חָכְמָ֖ה וּמוּסָ֣ר וּבִינָֽה׃

‎24 ‏גול גִּ֣יל יגול יָ֭גִיל אֲבִ֣י צַדִּ֑יק יולד וְיוֹלֵ֥ד חָ֝כָ֗ם וישמח־ יִשְׂמַח־ בּֽוֹ׃

‎25 ‏יִֽשְׂמַח־אָבִ֥יךָ וְאִמֶּ֑ךָ וְ֝תָגֵ֗ל יֽוֹלַדְתֶּֽךָ׃

‎26 ‏תְּנָֽה־בְנִ֣י לִבְּךָ֣ לִ֑י וְ֝עֵינֶ֗יךָ דְּרָכַ֥י תרצנה תִּצֹּֽרְנָה׃^a

‎27 ‏כִּֽי־שׁוּחָ֣ה עֲמֻקָּ֣ה זוֹנָ֑ה וּבְאֵ֥ר צָ֝רָ֗ה נָכְרִיָּֽה׃

‎28 ‏אַף־הִ֭יא כְּחֶ֣תֶף תֶּֽאֱרֹ֑ב וּ֝בוֹגְדִ֗ים בְּאָדָ֥ם תּוֹסִֽף׃

‎29 ‏לְמִ֨י א֥וֹי לְמִ֪י אֲב֡וֹי לְמִ֤י מדונים מִדְיָנִ֨ים׀ לְמִ֥י שִׂ֗יחַ לְ֭מִי פְּצָעִ֣ים חִנָּ֑ם לְ֝מִ֗י חַכְלִל֥וּת עֵינָֽיִם׃

‎30 ‏לַֽמְאַחֲרִ֥ים עַל־הַיָּ֑יִן לַ֝בָּאִ֗ים לַחְקֹ֥ר מִמְסָֽךְ׃

‎31 ‏אַל־תֵּ֥רֶא יַיִן֮ כִּ֪י יִתְאַ֫דָּ֥ם כִּֽי־יִתֵּ֣ן בכיס בַּכּ֣וֹס עֵינ֑וֹ יִ֝תְהַלֵּ֗ךְ בְּמֵישָׁרִֽים׃

‎32 ‏אַ֭חֲרִיתוֹ כְּנָחָ֣שׁ יִשָּׁ֑ךְ וּֽכְצִפְעֹנִ֥י יַפְרִֽשׁ׃

‎33 ‏עֵ֭ינֶיךָ יִרְא֣וּ זָר֑וֹת וְ֝לִבְּךָ֗ יְדַבֵּ֥ר תַּהְפֻּכֽוֹת׃

‎34 ‏וְ֭הָיִיתָ כְּשֹׁכֵ֣ב בְּלֶב־יָ֑ם וּ֝כְשֹׁכֵ֗ב בְּרֹ֣אשׁ חִבֵּֽל׃

‎35 ‏הִכּ֥וּנִי בַל־חָלִיתִי֮ הֲלָמ֗וּנִי בַּל־יָ֫דָ֥עְתִּי מָתַ֥י אָקִ֑יץ א֝וֹסִ֗יף אֲבַקְשֶׁ֥נּוּ עֽוֹד׃

1 kî-ṯēšēḇ liləḥwōm ’eṯ-mwōšēl bîn tāḇîn ’eṯ-’ăšer ləfāneyḵā:

2 wəśamətā śakîn bəlō‘eḵā ’im-b^a‘al nefeš ’ātâ:

3 ’al-tiṯə’āw^q ləmaṭə‘ammwōṯāyw wəhû’ leḥem kəzāḇîm:

4 ’al-tîḡ^a‘ ləh^a‘ăšîr mibînāṯəḵā ḥăḏāl:

5 hăṯā‘ûf hăṯā‘îf ‘êneyḵā bwō wə’ênennû kî ‘āśōh y^a‘ăśeh-llwō ḵənāfayim kənešer wə‘āyēf yā‘ûf haššāmāyim: f

6 ’al-tiləḥam ’eṯ-leḥem r^a‘ ‘āyin wə’al-tiṯə’āw tiṯə’āyw ləmaṭə‘ammōṯāyw:

7 kî| kəmwō-šā‘ar bənafəšwō ken-hû’ ’ĕḵōl ûšəṯēh yō’mar lāḵə wəlibwō bal-‘immāḵə:

8 pitəḵā-’āḵalətā ṯəqî’ennâ wəšiḥatā dəḇāreyḵā hannə‘îmîm:

9 bə’āzənê ḵəsîl ’al-təḏabēr kî-yāḇûz ləśēḵel milleyḵā:

10 ’al-tassēḡ gəḇûl ‘wōlām ûḇiśəḏê yəṯwōmîm ’al-tāḇō’:

11 kî-ḡō’ălām ḥāzāq hû’-yārîḇ ’eṯ-rîḇām ’itāḵə:

12 hāḇî’â lammûsār libeḵā wə’āzəneḵā lə’imərê-ḏā‘aṯ:

13 ’al-timən^a‘ minn^a‘ar mûsār kî-ṯakennû ḇaššēḇeṭ lō’ yāmûṯ:

14 ’atâ baššēḇeṭ takennû wənafəšwō miššə’wōl taṣṣîl:

15 bənî ’im-ḥāḵam libeḵā yiśəm^aḥ libî ḡam-’ānî:

16 wəṯ^a‘əlōzənâ ḵiləywōṯāy bəḏabēr śəfāṯeyḵā mêšārîm:

17 ’al-yəqannē’ libəḵā b^aḥaṭṭā’îm kî ’im-bəyirə’aṯ-yəhwâ kāl-hayywōm:

18 kî ’im-yēš ’^aḥărîṯ wəṯiqəwāṯəḵā lō’ ṯikārēṯ:

19 šəm^a‘-’atâ ḇənî w^aḥăḵām wə’aššēr badereḵə libeḵā:

20 ’al-təhî ḇəsōḇə’ê-yāyin bəzōlălê ḇāśār lāmwō:

21 kî-sōḇē’ wəzwōlēl yiûārēš ûqərā‘îm taləbîš nûmâ:

22 šəm^a‘ lə’āḇîḵā zeh yəlāḏeḵā wə’al-tāḇûz kî-zāqənâ ’immeḵā:

23 ’ĕmeṯ qənēh wə’al-timəkōr ḥāḵəmâ ûmûsār ûḇînâ:

24 gwōl gîl yāḡwōl yāḡîl ’ăḇî ṣadîq ywōlēḏ wəywōlēḏ ḥāḵām wəyiśəm^aḥ- yiśəm^aḥ- bwō:

25 yiśəm^aḥ-’āḇîḵā wə’immeḵā wəṯāḡēl ywōlaḏəteḵā:

26 tənâ-ḇənî libəḵā lî wə‘êneyḵā dərāḵay tirəṣenâ tiṣṣōrənâ:^a

27 kî-šûḥâ ‘ămuqqâ zwōnâ ûḇə’ēr ṣārâ nāḵərîyâ:

28 ’af-hî’ kəḥeṯef te’ĕrōḇ ûḇwōḡəḏîm bə’āḏām twōsif:

29 ləmî ’wōy ləmî ’ăḇwōy ləmî məḏwōnîm miḏəyānîm| ləmî śîḥa ləmî pəṣā‘îm ḥinnām ləmî ḥaḵəlilûṯ ‘ênāyim:

30 lamə’^aḥărîm ‘al-hayyāyin labā’îm l^aḥəqōr miməsāḵə:

31 ’al-tēre’ yayin kî yiṯə’adām kî-yitēn bakîs bakwōs ‘ênwō yiṯəhallēḵə bəmêšārîm:

32 ’^aḥărîṯwō kənāḥāš yiššāḵə ûḵəṣifə‘ōnî yafəriš:

33 ‘êneyḵā yirə’û zārwōṯ wəlibəḵā yəḏabēr tahəpuḵwōṯ:

34 wəhāyîṯā kəšōḵēḇ bəleḇ-yām ûḵəšōḵēḇ bərō’š ḥibēl:

35 hikûnî ḇal-ḥālîṯî hălāmûnî bal-yāḏā‘ətî māṯay ’āqîṣ ’wōsîf ’ăḇaqəšennû ‘wōḏ: