Proverbs (Mishlei) Chapter 30

‎1 ‏דִּבְרֵ֤י׀ אָג֥וּר בִּן־יָקֶ֗ה הַמַּ֫שָּׂ֥א נְאֻ֣ם הַ֭גֶּבֶר לְאִֽיתִיאֵ֑ל לְאִ֖יתִיאֵ֣ל וְאֻכָֽל׃

‎2 ‏כִּ֤י בַ֣עַר אָנֹכִ֣י מֵאִ֑ישׁ וְלֹֽא־בִינַ֖ת אָדָ֣ם לִֽי׃

‎3 ‏וְלֹֽא־לָמַ֥דְתִּי חָכְמָ֑ה וְדַ֖עַת קְדֹשִׁ֣ים אֵדָֽע׃

‎4 ‏מִ֤י עָלָֽה־שָׁמַ֨יִם׀ וַיֵּרַ֡ד מִ֤י אָֽסַף־ר֨וּחַ׀ בְּחָפְנָ֡יו מִ֤י צָֽרַר־מַ֨יִם׀ בַּשִּׂמְלָ֗ה מִ֭י הֵקִ֣ים כָּל־אַפְסֵי־אָ֑רֶץ מַה־שְּׁמ֥וֹ וּמַֽה־שֶּׁם־בְּ֝נ֗וֹ כִּ֣י תֵדָֽע׃

‎5 ‏כָּל־אִמְרַ֣ת אֱל֣וֹהַּ צְרוּפָ֑ה מָגֵ֥ן ה֝֗וּא לַֽחֹסִ֥ים בּֽוֹ׃

‎6 ‏אַל־תּ֥וֹסְףְּ עַל־דְּבָרָ֑יו פֶּן־יוֹכִ֖יחַ בְּךָ֣ וְנִכְזָֽבְתָּ׃ פ

‎7 ‏שְׁ֭תַּיִם שָׁאַ֣לְתִּי מֵאִתָּ֑ךְ אַל־תִּמְנַ֥ע מִ֝מֶּ֗נִּי בְּטֶ֣רֶם אָמֽוּת׃

‎8 ‏שָׁ֤וְא׀ וּֽדְבַר־כָּזָ֡ב הַרְחֵ֬ק מִמֶּ֗נִּי רֵ֣אשׁ וָ֭עֹשֶׁר אַל־תִּֽתֶּן־לִ֑י הַ֝טְרִיפֵ֗נִי לֶ֣חֶם חֻקִּֽי׃

‎9 ‏פֶּ֥ן אֶשְׂבַּ֨ע׀ וְכִחַשְׁתִּי֮ וְאָמַ֗רְתִּי מִ֥י יְה֫וָ֥ה וּפֶֽן־אִוָּרֵ֥שׁ וְגָנַ֑בְתִּי וְ֝תָפַ֗שְׂתִּי שֵׁ֣ם אֱלֹהָֽי׃ פ

‎10 ‏אַל־תַּלְשֵׁ֣ן עֶ֭בֶד אֶל־אדנו אֲדֹנָ֑יו פֶּֽן־יְקַלֶּלְךָ֥ וְאָשָֽׁמְתָּ׃

‎11 ‏דּ֭וֹר אָבִ֣יו יְקַלֵּ֑ל וְאֶת־אִ֝מּ֗וֹ לֹ֣א יְבָרֵֽךְ׃

‎12 ‏דּ֭וֹר טָה֣וֹר בְּעֵינָ֑יו וּ֝מִצֹּאָת֗וֹ לֹ֣א רֻחָֽץ׃

‎13 ‏דּ֭וֹר מָה־רָמ֣וּ עֵינָ֑יו וְ֝עַפְעַפָּ֗יו יִנָּשֵֽׂאוּ׃

‎14 ‏דּ֤וֹר׀ חֲרָב֣וֹת שִׁנָּיו֮ וּֽמַאֲכָל֪וֹת מְֽתַלְּעֹ֫תָ֥יו³ לֶאֱכֹ֣ל עֲנִיִּ֣ים מֵאֶ֑רֶץ וְ֝אֶבְיוֹנִ֗ים מֵאָדָֽם׃ פ

‎15 ‏לַֽעֲלוּקָ֨ה׀¹ שְׁתֵּ֥י בָנוֹת֮ הַ֤ב׀ הַ֥ב שָׁל֣וֹשׁ הֵ֭נָּה לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה אַ֝רְבַּ֗ע לֹא־אָ֥מְרוּ הֽוֹן׃

‎16 ‏שְׁאוֹל֮ וְעֹ֪צֶ֫ר רָ֥חַם אֶ֭רֶץ לֹא־שָׂ֣בְעָה מַּ֑יִם וְ֝אֵ֗שׁ לֹא־אָ֥מְרָה הֽוֹן׃

‎17 ‏עַ֤יִן׀ תִּֽלְעַ֣ג לְאָב֮ וְתָב֪וּז לִֽיקֲּהַ֫ת־אֵ֥ם יִקְּר֥וּהָ עֹרְבֵי־נַ֑חַל וְֽיֹאכְל֥וּהָ בְנֵי־נָֽשֶׁר׃ פ

‎18 ‏שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה נִפְלְא֣וּ מִמֶּ֑נִּי³ וארבע וְ֝אַרְבָּעָ֗ה לֹ֣א יְדַעְתִּֽים׃

‎19 ‏דֶּ֤רֶךְ הַנֶּ֨שֶׁר׀ בַּשָּׁמַיִם֮ דֶּ֥רֶךְ נָחָ֗שׁ עֲלֵ֫י צ֥וּר דֶּֽרֶךְ־אֳנִיָּ֥ה בְלֶב־יָ֑ם וְדֶ֖רֶךְ גֶּ֣בֶר בְּעַלְמָֽה׃

‎20 ‏כֵּ֤ן׀ דֶּ֥רֶךְ אִשָּׁ֗ה מְנָ֫אָ֥פֶת אָ֭כְלָה וּמָ֣חֲתָה פִ֑יהָ וְ֝אָמְרָ֗ה לֹֽא־פָעַ֥לְתִּי אָֽוֶן׃ פ

‎21 ‏תַּ֣חַת שָׁ֭לוֹשׁ רָ֣גְזָה אֶ֑רֶץ וְתַ֥חַת אַ֝רְבַּ֗ע לֹא־תוּכַ֥ל שְׂאֵֽת׃

‎22 ‏תַּֽחַת־עֶ֭בֶד כִּ֣י יִמְל֑וֹךְ וְ֝נָבָ֗ל כִּ֣י יִֽשְׂבַּֽע־לָֽחֶם׃

‎23 ‏תַּ֣חַת שְׂ֭נוּאָה כִּ֣י תִבָּעֵ֑ל וְ֝שִׁפְחָ֗ה כִּֽי־תִירַ֥שׁ גְּבִרְתָּֽהּ׃ פ

‎24 ‏אַרְבָּ֣עָה הֵ֭ם קְטַנֵּי־אָ֑רֶץ וְ֝הֵ֗מָּה חֲכָמִ֥ים מְחֻכָּמִֽים׃

‎25 ‏הַ֭נְּמָלִים עַ֣ם לֹא־עָ֑ז וַיָּכִ֖ינוּ בַקַּ֣יִץ לַחְמָֽם׃

‎26 ‏שְׁ֭פַנִּים עַ֣ם לֹא־עָצ֑וּם וַיָּשִׂ֖ימוּ בַסֶּ֣לַע בֵּיתָֽם׃

‎27 ‏מֶ֭לֶךְ אֵ֣ין לָאַרְבֶּ֑ה וַיֵּצֵ֖א חֹצֵ֣ץ כֻּלּֽוֹ׃

‎28 ‏שְׂ֭מָמִית בְּיָדַ֣יִם תְּתַפֵּ֑שׂ וְ֝הִ֗יא בְּהֵ֣יכְלֵי מֶֽלֶךְ׃ פ

‎29 ‏שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה מֵיטִ֣יבֵי צָ֑עַד וְ֝אַרְבָּעָ֗ה מֵיטִ֥בֵי לָֽכֶת׃

‎30 ‏לַ֭יִשׁ גִּבּ֣וֹר בַּבְּהֵמָ֑ה וְלֹא־יָ֝שׁ֗וּב מִפְּנֵי־כֹֽל׃

‎31 ‏זַרְזִ֣יר מָתְנַ֣יִם אוֹ־תָ֑יִשׁ וּ֝מֶ֗לֶךְ אַלְק֥וּם עִמּֽוֹ׃

‎32 ‏אִם־נָבַ֥לְתָּ בְהִתְנַשֵּׂ֑א וְאִם־זַ֝מּ֗וֹתָ יָ֣ד לְפֶֽה׃

‎33 ‏כִּ֤י מִ֪יץ חָלָ֡ב י֘וֹצִ֤יא חֶמְאָ֗ה וּֽמִיץ־אַ֭ף י֣וֹצִיא דָ֑ם וּמִ֥יץ אַ֝פַּ֗יִם י֣וֹצִיא רִֽיב׃ פ

1 diḇərê| ’āḡûr bin-yāqeh hammaśśā’ nə’um hageḇer lə’îṯî’ēl lə’îṯî’ēl wə’uḵāl:

2 kî ḇ^a‘ar ’ānōḵî mē’îš wəlō’-ḇînaṯ ’āḏām lî:

3 wəlō’-lāmaḏətî ḥāḵəmâ wəḏ^a‘aṯ qəḏōšîm ’ēḏā‘:

4 mî ‘ālâ-šāmayim| wayyēraḏ mî ’āsaf-rûḥa| bəḥāfənāyw mî ṣārar-mayim| baśśiməlâ mî hēqîm kāl-’afəsê-’āreṣ mah-ššəmwō ûmah-ššem-bənwō kî ṯēḏā‘:

5 kāl-’iməraṯ ’ĕlwōhha ṣərûfâ māḡēn hû’ l^aḥōsîm bwō:

6 ’al-twōsəfə ‘al-dəḇārāyw pen-ywōḵîḥa bəḵā wəniḵəzāḇətā: f

7 šətayim šā’alətî mē’itāḵə ’al-timən^a‘ mimmennî bəṭerem ’āmûṯ:

8 šāwə’| ûḏəḇar-kāzāḇ harəḥēq mimmennî rē’š wā‘ōšer ’al-titen-lî haṭərîfēnî leḥem ḥuqqî:

9 pen ’eśəb^a‘| wəḵiḥašətî wə’āmarətî mî yəhwâ ûfen-’iûārēš wəḡānaḇətî wəṯāfaśətî šēm ’ĕlōhāy: f

10 ’al-taləšēn ‘eḇeḏ ’el-’ăḏōnwō ’ăḏōnāyw pen-yəqalleləḵā wə’āšāmətā:

11 dwōr ’āḇîw yəqallēl wə’eṯ-’immwō lō’ yəḇārēḵə:

12 dwōr ṭâwōr bə‘ênāyw ûmiṣṣō’āṯwō lō’ ruḥāṣ:

13 dwōr mâ-rāmû ‘ênāyw wə‘afə‘apāyw yinnāśē’û:

14 dwōr| ḥărāḇwōṯ šinnāyw ûma’ăḵālwōṯ məṯallə‘ōṯāyw³ le’ĕḵōl ‘ănîyîm mē’ereṣ wə’eḇəywōnîm mē’āḏām: f

15 l^a‘ălûqâ|¹ šətê ḇānwōṯ haḇ| haḇ šālwōš hēnnâ lō’ ṯiśəb^a‘ənâ ’arəb^a‘ lō’-’āmərû hwōn:

16 šə’wōl wə‘ōṣer rāḥam ’ereṣ lō’-śāḇə‘â mmayim wə’ēš lō’-’āmərâ hwōn:

17 ‘ayin| tilə‘aḡ lə’āḇ wəṯāḇûz lîqqăhaṯ-’ēm yiqqərûhā ‘ōrəḇê-n^aḥal wəyō’ḵəlûhā ḇənê-nāšer: f

18 šəlōšâ hēmmâ nifələ’û mimmennî³ wə’arəb^a‘ wə’arəbā‘â lō’ yəḏ^a‘ətîm:

19 dereḵə hannešer| baššāmayim dereḵə nāḥāš ‘ălê ṣûr dereḵə-’ŏnîyâ ḇəleḇ-yām wəḏereḵə geḇer bə‘aləmâ:

20 kēn| dereḵə ’iššâ mənā’āfeṯ ’āḵəlâ ûmāḥăṯâ fîhā wə’āmərâ lō’-fā‘alətî ’āwen: f

21 t^aḥaṯ šālwōš rāḡəzâ ’ereṣ wəṯ^aḥaṯ ’arəb^a‘ lō’-ṯûḵal śə’ēṯ:

22 t^aḥaṯ-‘eḇeḏ kî yiməlwōḵə wənāḇāl kî yiśəb^a‘-lāḥem:

23 t^aḥaṯ śənû’â kî ṯibā‘ēl wəšifəḥâ kî-ṯîraš gəḇirətāh: f

24 ’arəbā‘â hēm qəṭannê-’āreṣ wəhēmmâ ḥăḵāmîm məḥukāmîm:

25 hannəmālîm ‘am lō’-‘āz wayyāḵînû ḇaqqayiṣ l^aḥəmām:

26 šəfannîm ‘am lō’-‘āṣûm wayyāśîmû ḇassel^a‘ bêṯām:

27 meleḵə ’ên lā’arəbeh wayyēṣē’ ḥōṣēṣ kullwō:

28 śəmāmîṯ bəyāḏayim təṯapēś wəhî’ bəhêḵəlê meleḵə: f

29 šəlōšâ hēmmâ mêṭîḇê ṣā‘aḏ wə’arəbā‘â mêṭiḇê lāḵeṯ:

30 layiš gibwōr babəhēmâ wəlō’-yāšûḇ mipənê-ḵōl:

31 zarəzîr māṯənayim ’wō-ṯāyiš ûmeleḵə ’aləqûm ‘immwō:

32 ’im-nāḇalətā ḇəhiṯənaśśē’ wə’im-zammwōṯā yāḏ ləfeh:

33 kî mîṣ ḥālāḇ ywōṣî’ ḥemə’â ûmîṣ-’af ywōṣî’ ḏām ûmîṣ ’apayim ywōṣî’ rîḇ: f